( 253 )
باب ششم : تسوية البيوت
چون مطالع درجهء طالع معلوم شذ ص ( - 90 ) درجه ازو نقصان كن و اگر تمام نبوذ دور برافزاى كى آنچ بمانذ مطالع وسط سما بوذ پس اجزا ( ء ) ساعات درجهء طالع برگير و مضاعف گردان كى اجزا ( ى ) ساعات درجه طالع بوذ مضاعف ، و همچنين اجزاء مضاعف درجهء طالع از س ( - 60 درجه ) نقصان كن آنچ بمانذ اجزا ساعات نظير درجهء طالع بوذ مضاعف ، و چون اين هردو معلوم شدند مطالع وسط سما در دو جايگاه بنه و اجزاى ساعات مضاعف درجه طالع بر يكجاى افزاى و اجزاى ساعات نظير درجه طالع مضاعف ، از يك جايگاه ديگر نقصان كن كى زايد مطالع يازدهم بوذ و ناقص مطالع نهم . و همچنين يك بار ديگر برافزاى و بكاه كى زايد مطالع دوازدهم بوذ و ناقص ، مطالع هشتم و چون اين همه را بخطّ استوا قوس ستانى درجات همه خانها بازآيذ و ازينجا همه خانها معلوم شوذ چى طالع [ را ] نظير هفتم بوذ و دوّم نظير هشتم و سيّم نظير نهم و چهارم نظير دهم و پنجم نظير يازدهم و ششم نظير دوازدهم ، [ هم ] بذان درجه و دقيقه .
ميزانش : بايذ كى چون يك بار ديگر زيادت و نقصان كنى مطالع طالع از زايد بازآيذ و مطالع هفتم از ناقص به خط استوا ، و هيچ تفاوتى نكنذ . و همچنين چون اجزا ( ء ) نظير مضاعف بر مطالع طالع به خط استوا افزايى مطالع دوّم بود [ ببلد ] و چون اجزاء مضاعف نقصان كنى مطالع دوازدهم باشد و هم برين قياس . « 1 »
هامش
( 1 ) . در دنباله مطلب در حاشيه چنين آمده است : « درجه طالع از مطالع طالع به خط استوا يعنى چون اجزاء مضاعف نظير درجه طالع را بر مطالع دوّم افزاى و اجزاء مضاعف درجه طالع را از مطالع دوازدهم نقصان نمايى زايد مطالع سيوم و ناقص مطالع يازدهم باشد به خط استواء و چون بار ديگر اجزاء مضاعف نظير درجه طالع را بر مطالع سيوم افزاى و اجزاء مضاعف درجه طالع را از مطالع يازدهم نقصان نمايى زايد مطالع چهارم باشد و ناقص مطالع دهم به خط استوا و چون اين همه را بجدول فلك مستقيم مقوس نمائى اگر دوازده خانه طالع پنهان باشد كه سابقا معلوم كرده بود به جاهاى اعاده . . . و الا درجاتى . . . مطالع . . .