( از تهافت التهافت ص 246 - دستور ج 2 ص 267 ) رجوع به تصور و تصديق شود .
ضَروريّاتِ خَمس
- ( اصطلاح فقهى و اصولى ) و آنها عبارتند از حفظ نفس بواسطهء قصاص و ديه و دفاع و حفظ دين بواسطهء جهاد و قتل مرتد و حفظ عقل بواسطهء تحريم مسكرات و حفظ نسبت بواسطهء تحريم زنا و لواط و اتيان بهائم و تحريم قذف و حفظ مال بواسطهء تحريم غصب و سرقت و خيانت و قطع طريق و حد و تعزيز بر آنها ( از قواعد شهيد ص 6 )
ضَروريّاتِ دين
- ( اصطلاح فقهى ) و عبارتند از امورى كه انكار آنها موجب خروج از دين باشد مانند اعتقاد به صوم و صلاة ، حج ، جهاد ، معاد ، ( از قوانين ص 212 - كشاف ص 880 - خزائى ص 6 )
ضِفدِعُ الأوَّل
- ( اصطلاح نجومى ) ضفدع اول يا فم الحوت عبارت از ستارهء بود در حوت جنوبى و ضفدع الثانى در ذنب قيطس جنوبى است .
ضفدع به كسر ضاد و دال
ضِفدِعُ الثّانى
- ( اصطلاح نجومى ) يا ذنب قيطس جنوبى رجوع به قيطس شود .
عرب دو ستارهء كه واقع در ذنب قيطس است ضفدع دوم و آنكه واقع بر فم حوت جنوبى است ضفدع اول نامند .
ضَفيرَه
- ( اصطلاح نجومى ) و نام ديگر گيسو است كه ستاره يا ستارگانى بود واقع بر ذنب اسد .
رجوع به كواكب سحابى شود . صفير نيز آمده است .
ضِفدِعَين
- ( اصطلاح نجومى ) نام ديگر دو ستارهء بود يكى بر دهان حوت جنوبى و ديگر بدنبال دبران .
ضَلالَت
- ( اصطلاح اخلاقى ) يعنى گمراهى ، انحراف از حق و حقيقت ، در حديث است كه
لا تجتمع امتى على الضلالة عليكم بالسواد الاعظم
. در قرآن است .
أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدى فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ
.
در مقابل هدايت .
ضَعيف
- ( اصطلاح درايه ) خبر واحدى است كه واجد شرايط حديث صحيح موثق و حسن نباشد و مشتمل بر مجروح باشد بدون فساد مذهب و يا مجهول المذهب و حال باشد .
( از معالم ص 261 ) .
ضَمان
- ( اصطلاح فقهى ) و عقدى است كه فايدهء و ثمرهء آن نقل مال است از ذمهء مضمون عنه به ذمهء ضامن و بالجمله التزام است به آنچه در عهدهء غير است و بدين معنى است كفالت و در تعريف كفالت گويند ضم ذمه است بذمهء در اصل دين يا در نفس كه كفالت و در مال يا نفس باشد لكن به معنى خاص كفالت در ابدان است و ضمانت در اموال است در ضمانت شخص براى الذمه ضمانت شخصى ديگر را كند در تعهدات مالى .
ضمانتكننده را ضامن و آنكه از او ضمانت شده است مضمون عنه و مال مورد ضمانت را مضمون به نامند ، ضامن بايد شخصى آزاد ، عاقل و بالغ باشد و پس از ضمانت و اجراى صيغهء آن عهدهء مضمون عنه برى مىشود و ضامن متعهد