در شيمى نيز يد طولى داشته و اگر اصولا بنام طبيب وى را خطاب ننمائيم مقام وى در شيمى كمتر از طبّ نبوده است .
اينك بطور خيلى اختصار مقام رازى را در طب به نظر خوانندگان ارجمند ميرسانيم :
رازى اوّل كسى است كه در عالم طب طرز تدريسى مانند تدريس كلينيكى امروزه بيمارستانها داشته است .
رازى اوّل طبيبى است كه تاريخچههاى بيماران را تقريبا به همان نحو امروزى كه در بيمارستانها معمول است در كتاب خود شرح داده است .
من باب مثال ترجمهء يكى از اين تاريخچهها را مينگاريم :
رازى ميفرمايد :
عبادى گرفتار تب شد .
اين گذشت - امّا ادرار چندين روز بىرنگ ماند .
حالتش گاهى سبك و گاهى سنگين بود امّا رنگ ادرار تغييرى نكرد و تب نيز گاهى قطع و زمانى عود ميكرد .
پس از مدّتى از باسليقش خون گرفتم .
پس از بيرون آمدن خون همان روز رنگ ادرار سفيد شد و او بكلّى بهبود يافت .
صفحهء 6 حكايت 10 كتاب ( قصص و حكايات المرضى لمحمّد بن زكريا الرّازى طبع مصر ) .
رازى اوّل پزشكى است كه در باب دو بيمارى آبله و سرخك شرح و
رساله جوديه ( فارسى ) — صفحة مقدمه 43
مساهمون: أبو علي سينا
صمقدمه ٤٣