وشريكِ گناه او باشى در آنچه نسبت به تو واقع مىسازد از اضرار وعقوبت - ونيز در آن حديث مىفرمايد - حقِ بزرگ تو در مملكت آنست كه اطاعت كنى او را ونافرمانى آن نكنى مگر در امورى كه جناب بارى را به خشم درآورد و موجب عقوبت الهى شود ، به درستى كه طاعت مخلوق در معصيت خالق نمىتوان كرد ، ومىفرمايد به سلطان ، كه : حق رعيّت بر تو آن است كه بدانى ايشان رعيّت تو شدهاند به جهت ضعف ايشان وقوّت تو ، پس واجب است بر تو آنكه عدالت كنى در ايشان وباشى براى ايشان مانند پدر مهربان و به بخشى نادانى ايشان را وزود ايشان را عقوبت ننمائى ، وشكر نمائى جناب بارى را برآنكه ترا بر ايشان قوّت داده است « 1 » » .
[
اولوا الأمر كيست ؟
] و از حضرت امير المؤمنين عليه السلام مروى است كه فرمود : « بر دين خود حذر نمائيد از صاحب سلطنتى كه گمان كند كه طاعت او طاعت خداست ، و معصيت او معصيت خداست ، ودروغ مىگويد ، زيرا كه طاعتِ مخلوق
هامش
( 1 ) - مكارم الأخلاق : 420 .