الى يكصد و پنجاه و پنج درجه به سمت غربى آن خط ، و به حسب عرضى از استوا به جانب شمال « 1 » هشتاد و پنج ، و به طرف جنوب پنجاه و شش است ، و مساحت سمت درازى آن چهار هزار و پانصد كروه ، و پهنايش سه هزار و پانصد كروه ، و حدود آن بدين منوال است : شرقىاش پيوسته به اوقيانوسى است كه در ميان آن و افريقيه و بخش يرپ است ، و غربى آن اوقيانوسى است كه ما بين او و بخش آشيا فاصله است ، و جنوبى آن نيز اوقيانوسى است كه يخ بسته است ، و سرحدّ شمالى امريكا الى الان معلوم نشده ، اما در سعى پيدا كردن آن هستند ، زيرا كه بيشههاى سهمناكى كه در آن طرف واقع شده مانع و شدّت برد علاوهء آن است ، و قياس مىكنند كه منتهى شود به زمينى كه آن را « استمس » نامند و آن « استمس » به ملك روس پيوسته باشد .
و مساحت دائرهء كل ارض مع محيط آن - به نوعى كه اگر فرضا پرگار كشند پاى پرگار به زير قطب شمال و جنوب عبور نمايد - دوازده هزار و چهارصد و بيست كروه نشان مىدهند ، و قطرش را ثلث آن عدد .
تقسيم جزائر و علّت وجود آنها و وجود مواليد ثلاثه « 2 »
و ديگر بدانكه ! جزاير عالم را نيز بر چهار قسمت منقسم كنند ، و هر حصّه را به يكى از ممالك اربعه كه به آن اقرب است منسوب نمايند ، و در تكوّن جزاير اقوال بسيار دارند ، و بيشتر برآنند كه آب شطوط و انهار مخلوط
هامش
( 1 ) شمالى : « الف » .
( 2 ) عنوان : در « ب » نيامده است .