استاد المتأخّرين ، ذى الفخر الظاهر و العلم الباهر ، الآقا محمّد باقر الأصفهانى المشهور بالبهبهانى - عليه الرحمه - است كه جدّ بلا واسطهء اين فقير است ، و در بيان عدد اولاد آن بزرگوار ، و اولاد اخوهء مكرّمين و اختين معظّمتين ايشان است .
مطلب پنجم : در بيان احوال اين احقر العباد است ، و در آن سه مقصد است :
مقصد اوّل : ذكر مجملى از احوال است « 1 » از به دو ولادت تا ورود جزيرهء ممبئى .
مقصد دويّم : ذكر شرذمهاى از احوال است از به دو ورود جزيرهء ممبئى تا اوان ختم اين رساله ، و در آن ضمن بيان مىشود آنچه مقصود است از شرح احوال هندوستان و اطوار « 2 » مردمان آن حدود و سامان ، و در خاتمهء آن اشاره مىشود به عدد تصانيفى كه از قلم اين فقير تا اوان ختم اين رساله به درجهء ظهور رسيدهاند ، و صورت اجازاتى كه علماء اعلام ، اين فقير را به آنها سرافراز فرمودهاند .
مقصد سيّم : در بيان احوال سلاطين فرنگ و مملكت ايشان و احوال پادشاه انگريز « 3 » ، و ملك او و احوال كمپنى « 4 » يعنى : جمعى از تجّار آن قوم كه مملكت وسيع البنيان هندوستان را مسخّر نمودهاند ، و شرح كيفيّت
هامش
( 1 ) منظور احوال خود مؤلف است .
( 2 ) اطوار : روشها ( جمع طور ) .
( 3 ) انگليس« England ».
( 4 ) كمپانى« Company ».