التفاتى ميسّر شده است - همّت را مصروف نفرموده ، بلكه اصلا به سكّههاى مختلفهء دراهم و دنانير و تفاوت انواع آنها مطلع نبود ، عزلت از اهل دول بر مزاج آن بزرگوار نهايت استيلا داشت . از معاشرت آنها دامن كشيده مصاحبت با فقرا را خوش مىداشت ، و به غايت خوشصحبت و گشادهرو و لطيفهگو بود ، و اغلب لطايفش بر زبانها مشهور است .
تولد شريفش در دار السلطنهء اصفهان در سنهء يكهزار و يكصد و هفده ( 1117 ) اتفاق افتاد ، و بعد از فوت مرحوم والد بزرگوارش و اغتشاش آن مملكت جلاء وطن فرمودند ، و علوم عقليّه را از خدمت بندگان خلدآشيان عالم ربانى و فاضل صمدانى جامع العلوم والد خود ، و از خدمت عالىجناب فضايل مآب مستغنى الالقاب وحيد الزمان آقا سيد محمّد طباطبائى بروجردى تحصيل كرده ، و علوم نقليّه را از خدمت جناب مستطاب سلالة الاطياب فريد الدوران سيد صدر الدّين قمّى مشهور به همدانى « 1 » شارح « وافية الاصول » استفاده نمود ، و چون آن سيد عالىمقدار ميل به طريقهء اخباريين داشت ، در اول مرحله آن جناب را نيز ميل به آن طريقه حاصل شد ، و بعد از آن به جهت علوّ فطرت و استقامت سليقه ، طريقهء اجتهاد را پسنديده ، در ترويج آن به نهايت كوشيد ، و از بركت انفاس شريفهاش در اين جزء زمان نهايت اشتهار به هم رسانيده « 2 » ، و در معقولات نيز يد طولايى داشت ، و لكن به سبب عدم فائدهء كثيره ، در اواخر عمر به تدريس آنها اشتغال نمىفرمود ، و در علم رجال به حدّى متبحّر بود ، و بر اسامى روات چنان اطلاع داشت ، كه شخصى بر متعلقان
پاورقی
( 1 ) قمى مشهور به : در « د » نيامده است .
( 2 ) رسانيده است : « د » .