استاد كل ، آقا حسين خوانسارى ، در اجازه به سيّد امير ذوالفقار ، بدين امر تصريح نموده ، چنين مىنويسد :
فأجزتُ له ، و لكن لم أعلم أنّى أهل لذلك أم لا ؟ و أنّ للإجازة أثراً أم لا ؟ « 1 »
7 / 1 . ارزش تاريخى و علمى اجازه
ارزش و اهمّيت اجازه از نظر تاريخ و علم ، بر كسى پوشيده نيست و از اين نظر ، نه تنها از اهمّيت اجازات ، كاسته نشده ، بلكه با گسترش ارتباطات و علوم و فنون و توجه انسانها به ابعاد مختلف زندگى علمى و اجتماعى و سياسىدانشمندان ، ارزش اجازات هر روز افزونتر مىگردد .
فوايد علمى و تاريخى اجازات ، عبارتاند از :
1 . دستيابى به شرح احوال و تاريخ زندگى و مرتبهء علمى دانشمندان و شناخت نام و نشان و كنيه و لقب و نسب آنان و اطلاع يافتن بر طبقات و مشايخ و شاگردان و آثار ايشان .
2 . اطلاع يافتن بر انديشهها ، گرايشها و كارهاى فردى و اجتماعى دانشوران .
3 . در اجازهء كتاب ، احراز صحّت نسبت نوشته به مؤلّف آن و اعتماد بر آثار گذشتگان ، قابل توجه و حائز اهمّيت است .
4 . در اغلب اجازات ، محل و تاريخ صدور اجازه ذكر شده ، كه از حيث جغرافياى تاريخى شهرها و مسافرت دانشمندان به شهرها اهمّيت دارد .
8 / 1 . كتاب الكافى در اجازات حديثى
كتاب الكافى در ميان اجازات حديثى كه دانشمندان شيعه نوشتهاند ، اولين كتابى است كه اجازهء نقل و روايت آن ، به شاگردان داده شده است .
اجازهء الكافى از زمان مؤلّف آن شروع شده است . كلينى در سفر و حضر ، الكافى را تدريس مىكرد و پس از تدريس به شاگردانش ، اجازهء نقل آن را مىداد .
هامش
( 1 ) . دو گفتار ، سيّد محمدعلى روضاتى ، ص 6 .