دادن عبادات برانگيزانَد .
2 . خوف معتدل
انسان را به انجام دادن اعمال نيك و تقوا و جهاد با نفس برمىانگيزانَد و اين خوف ، در همهء درجاتش نافع است .
3 . خوف زايد
خوفى كه به يأس و نااميدى مىانجامد و آدمى را از انجام دادن هر عملى ، باز مىدارد و از همهء اقسام اين نوع خوف ، نهى شده است . « 1 »
ك . چرا معصومان عليهم السلام از خدا خوف داشتند ؟
در اين بخش ، با استفاده از روايات ، به تحليل اين سؤال كه « چرا معصومان عليهم السلام با اين كه هيچ گناهى نمىكردند ، از خدا خوف داشتند ؟ » پرداخته است و به اين نتيجه رسيده كه خودِ خوف نداشتن ، يك گناه است و هيچ كس هر چند گناه نكند ، نمىتواند از عهدهء شكر بندگى خدا آن طور كه شايسته است ، برآيد . پس بايد به قصور خود اعتراف كند و هميشه خائف باشد و كسى كه خائف نيست ، ايمن از عقاب و مؤاخذهء خداوند نخواهد بود .
امّا خوف فرشتگان ، بدين معناست كه خداوند را بدين جهت كه « اللَّه » است و « ذوالجلال و الإكرام » است ، عبادت مىكنند و خضوع و خشوع دارند ، نه به آن جهت كه بهشت و جهنّم دارد و خداوند ، فرشتگان را براى همين خوفْ ستوده است :
« يَخافُونَ رَبَّهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ »
« 2 » يا
« وَ هُمْ مِنْ خَشْيَتِهِ مُشْفِقُونَ »
« 3 » . در ادامه ، نمونههايى از
هامش
( 1 ) . اسرار الصلاة ، ص 229 .
( 2 ) . سورهء نحل ، آيهء 50 .
( 3 ) . سورهء انبياء ، آيهء 28 .