برخى واژههاى مترادف ( در ظاهر ) ، مانند جُبن ، خشيت ، رهبت ، شفقت و وجل اشاره مىشود .
1 . تفاوت خوف با جُبن : جُبنْ ، ضعف و ناتوانى قلب انسان است از آنچه كه بايد قدرت بر آن داشته باشد ؛ امّا اين ضعف ، در خوفْ راه ندارد . « 1 » 2 . تفاوت با خشيت : خشيت ، نوعى خوف همراه با تعظيم و بزرگداشت و علم است ، به همين سبب ، خداوند فرمود :
« إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ »
« 2 » . « 3 »
3 . تفاوت با رهبت : دارندهء رهبت ، به جهت انتظار عقوبت ، دائماً مىگريزد ، به خلاف خائف . « 4 » 4 . تفاوت با شفقت : شفقت ، ترس آميخته با محبّت است و مشفق ، كسى است كه نسبت به مشفق عليه ، محبّت و علاقه دارد و از آثار سوء عملش نسبت به او مىترسد .
در اين باره ، خداوند مىفرمايد :
« إِنَّا كُنَّا قَبْلُ فِي أَهْلِنا مُشْفِقِينَ »
« 5 » . « 6 »
5 . تفاوت با وَجَل : وَجَل ، مرتبهء اوّل ايمان است كه همراه با تأثّر قلب و تكان خوردن دل در هنگام ذكر خداوند ، حاصل مىشود :
« إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ »
. « 7 »
هامش
( 1 ) . جامع السعادات ، ج 1 ، ص 245 .
( 2 ) . سورهء فاطر ، آيهء 28 .
( 3 ) . مجمع البحرين ، ذيل مادهء خوف .
( 4 ) . سورهء كهف ، آيهء 49 .
( 5 ) . فروق اللغات ، ص 119 .
( 6 ) . مفردات الفاظ القرآن ، ذيل مادهء شفق .
( 7 ) . سورهء انفال ، آيهء 2 .