علامه ضامن بن شدقم درباره وى مىنويسد :
« كان عالما عاملًا فاضلًا كاملًا ، روي عن أبيه عن آبائه وله مصنفات عديدة » . « 1 »
او دانشمندى عامل و فاضلى كامل بود . از پدرش و از اجداد خود ، روايت نقل مىكرد و صاحب تأليفات زيادى است .
ابن طقطقى نيز مىنويسد : « كان من الاجلاء الفقهاء و المحدثين ، له كتب كثيرة ذكره النجاشي في رجاله » « 2 » ؛ « وى از بزرگان فقيهان و محدثان است كه صاحب تأليفات زيادى بود كه نجاشى آن را در كتاب رجالش ، ذكر نموده است » .
ابوالسرايا ( سرى بن منصور شيبانى ) ، او را به هنگام قيام ، فرماندار و حاكم فارس كرد . برخى نيز معتقدند كه او استاندار مصر بود . پس از شكست و ناكامى آن قيام ، اسماعيل به مصر مهاجرت كرد و تا آخر عمر ، در آنجا مىزيست و داراى فرزندان دانشمندى گرديد و سرانجام در مصر ، وفات يافت و در همانجا ، به خاك سپرده شد . « 3 »
بيشتر علماى رجال ، از او به شايستگى نام بردهاند . مرحوم كلينى مىنويسد :
هنگامى كه عالم جليلالقدر ، صفوان بن يحيى در سال 210 ه - . ق ، در مدينه از دنيا رحلت كرد ، حضرت امام محمد تقى ( ع ) ، كفن و حنوط براى او فرستاد و به عموى خود ، اسماعيل بن موسى ( ع ) ، امر كرد كه بر او نماز بگزارد .
هامش
( 1 ) . تحفهالازهار ، ج 3 ، ص 394 .
( 2 ) . الاصيلى ، ص 188 .
( 3 ) . الفخرى ، ص 15 ؛ تحفهالعالم ، ج 2 ، ص 34 ؛ رجال النجاشى ، ص 19 ؛ معالم العلما ، ص 7 ؛ تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 145 ؛ آرامگاههاى خاندان پاك پيامبر ( ص ) ، ص 305 ؛ بدايع الانساب ، ص 11 .