91 . المضامين السياسيه فى شعر جميل صدقى الزهاوى و ابوالقاسم لاهوتى
ثريا رحيمى
استاد راهنما : على خنارى
استاد مشاور : بيژن كرمى
دانشكده ادبيات و زبان هاى خارجى ، دانشگاه علامه طباطبايى تهران ، 1390 ؛ كارشناسى ارشد
چكيده : شعر سياسى شعرى است كه امور حكومت را تاييد و با نقد مىكند و به مسائل داخلى و خارجى دولت پرداخته و آن را مورد مذمت قرار داده يا مدح مىكند ، و از حكام و برنامه هاى آنان و اعمالشان سخن ميگويد و در كنكاش حقايق سياسى مشاركت نموده و ديدگاهش را در صحنه حزب ها و حكومت ها بيان مىكند و از آنچه در ميان مردم جاريست و از آرزوها وآرمان هاى آنان سخن ميگويد . در نيمه نخست قرن نوزدهم ميلادى ، هنوز اثرى از شعر سياسى در ايران و عراق نبود و شعر وابسته به دربار و حاكمان بود ، اما در نيمه دوم همين قرن ، همراه با تغيير اوضاع سياسى و ورود بيگانگان به اين دو كشور ، وهمزمان با پيوند شرق وغرب و پيشرفت حركت ترجمه ، شعر وارد مقوله هاى جديدى همچون مسائل سياسى و اجتماعى گشت .
92 . المعاناه و الحريه فى الشعر العراقى المعاصر
ناصح ملا امينى
استاد راهنما : حامد صدقى
استاد مشاور : شريف عسكرى
دانشگاه تربيت معلم تهران ، 1381 ؛ كارشناسى ارشد
چكيده : منطقه خاورميانه در قرن بيستم با مشكلات سياسى اجتماعى بسيارى مواجه بود و كشور عراق از اين مساله مستثنى نشده بلكه از وضع سياسى حاكم بر منطقه خسارتهاى بيشترى هم متحمل شده است . اشغال عراق توسط انگليس ، قيمومت انگلستان ، جنگ جهانى اول و دوم ، از جمله مسايلى هستند كه در قرن بيستم اوضاع عراق را تحت تاثير قرار داد . اوضاع اجتماعى به تبع اوضاع سياسى چندان رضايت بخش نبود و مسائلى چون جهل و بيسوادى ، فقر ، نبود بهداشت ، نبود مدارس ، فساد ادارى ، شيوع رشوه ، فئوداليسم و غيره مشكلات اجتماعى جامعه عراق را حادتر مى نمود . اوضاع ادبى عراق نيز تحت تاثير اين شرايط سياسى - اجتماعى دچار تغيير و تحولاتى شده و شعرا و ادبا مضامين جديد اجتماعى را در آثارشان انعكاس دادند كه موجب تغييراتى در اشعار اين دوره و بروز اصلاحاتى در آن از نظر شكل و محتوا گرديد و مضامين اجتماعى شعر رنگ بيشترى گرفت و شكل قصيده هم به صورت شعر نو و آزاد درآمد . شعر سياسى كه هدف آن طرح مسائل و مشكلات سياسى مردم و حل آن بود تجلى بيشترى يافت و از حالت تقليدى خود كه هجو رقيب و مذمت آن بود خارج شد ، مشكلاتى از قبيل فقر ، بيسوادى ، غربت ، زندان و تبعيد و فقدان آزاديهاى سياسى و اجتماعى ، محتواى اشعار سياسى را تشكيل داد و شعراى معاصر عراق كه بيشتر از همه از اين مشكلات ناراضى و ضرر خورده بودند در اشعارشان به بيان اين مضامين اجتماعى - سياسى روى آوردند كه در نهايت شعرايى متعهد و اشعارى با عاطفه اى راستين در اين دوره پديدار شده و شعر معاصر عراق را غنايى افزونتر بخشيدند .