بپردازد . پرسشى كه اين نوشته سعى مىكند به آن پاسخ گويد اين است : چه عوامل و عناصرى در شكل گيرى فرايند تحولات سياسى عراق از سقوط صدام تا تصويب قانون اساسى دخيل بوده اند و عملكرد نيروهاى بين المللى منطقه اى و داخلى را در فرايند تحولات سياسى عراقى از سقوط صدام تا تصويب قانون اساسى چگونه مى توان ارزيابى كرد ؟ فرضيه اصلى اين نگارش نيز كه در واقع پاسخ اجمالى به پرسش اصلى مى باشد عبارت است از : عوامل مختلفى را مى توان در شكل گيرى فرايند تحولات سياسى عراق از سقوط صدام تا تصويب قانون اساسى موثر دانست . در اين بين مى توان از وضعيت جغرافيايى و تاريخى وضعيت ژئوپولتيك و بافت قومى قبيله اى و مذهبى عراق به عنوان عوامل ساختارى نام برد و عوامل مرتبط باسياست بين المللى سياست منطقه اى و دسته بنديهاى داخلى را مكمل عامل ساختارى در شكل دهى وضعيت سياسى عراق از سقوط صدام تا تصويب قانون اساسى تلقى كرد . در مورد ارزيابى عملكرد نيروها مختلف دخيل در شكل دهى به تحولات عراق در دوره مورد بحث نيز بايد گفت بيشتر اين نيروها چه داخلى چه منطقه اى و چه فرا منطقه اى گرچه شايد در ابتداى ورود به صحنه عراق امروز داراى استراتژى به عنوان برنامه بلند مدت با اهداف مشخص بودند اما در كشاكش حوادث مختلف ساختارى و غير ساختارى بوجود آمده در صحنه سياسى عراق به انفعال و تاكتيك هاى مقطعى و گاه متناقض روى آوردن .
812 . تحولات عراق و تاثير آن بر آينده سياسى ايران
عبد الناصر اهتمام
استاد راهنما : داود هرميداس باوند
استاد مشاور : سعيد تائب
دانشكده علوم سياسى ، دانشگاه آزاد اسلامى واحد تهران مركزى ، 1383 ؛ كارشناسى ارشد
چكيده : هدف پژوهش مشخص نمودن اهداف آمريكا در حمله به عراق و بررسى الگوهاى مورد نظر آمريكا به همراه خواستهاى گروههاى قومى و مذهبى در عراق و نيز امكان موفقيت هركدام از سناريوهاى مطرح شده با توجه به سوابق تاريخى و مبارزات قومى - مذهبى در عرابق و تاثيرات احتمالى آن بر ايران كه به لحاظ ساختار قومى و مذهبى بى شباهت به عراق نيست روش پژوهش تبيينى - تجويزى است نتيجه كلى : نگاهى به ساختار قومى - مذهبى دو كشور كه منشا تنش هاى تاريخى بوده ، كاملا تاثيرپذيرى دو كشور از تحولات همديگر را نمايان مى سازد . اين امر با تشكيل كشور عراق كه موجب درهم آميختن يك مجموعه نامتناجس قومى - مذهبى شده كه هيچگونه تعادلى ميان گروههاى قومى - مذهبى مدنظر قرار نگرفته . بر پيچيدگى ها و بحرانهاى داخلى كشور عراق افزوده و باعث ايجاد تنش در منطقه شده كه باتوجه به ساختار چند قومى ايران و حكومتهاى متمركز ، تاثيرپذيرى ايران از تحولات عراق دو چندان شده است كه اكنون پس از حمله آمريكا به عراق و تغيير نظام سياسى اين كشور سناريوهاى متعددى براى نظام آينده عراق مطرح شده است كه در آن ميان الگوى فدراليسم باتوجه به سابقه تاريخى و خواسته هاى قومى در عراق از امكان موفقيت بيشترى برخوردار است . شايان ذكر است كه تحقق اين نوع نظام حكومتى در همسايگى ايران با توجه به ساختار چند قومى ايران و برخوردارى از يك سيستم متمركز مىتواند نظام حكومتى ايران را به چالش فراخواند .