مقايسه و تحليل گچبرىهاى كاخهاى ساسانى بين النهرين ( كيش و تيسفون ) با ايران ( حاجى آباد و بيشاپور )
كاووس خسروى « 1 »
جمشيد صمدى بگه جان « 2 »
چكيده
دولت ساسانى كه توسط اردشير پسر كهتر بابك موبد معبد آناهيتا در استخر پايهگذارى شد به عنوان آخرين امپراطورى بزرگ شرق كهن به شمار مىرود . اين دوره يكى از دورانهاى شاخص و برجسته هنرى تاريخ ايران محسوب مىشود . در اين عهد هنر گچبرى در كنار هنرهايى چون معمارى و مجسمهسازى بهعنوان هنرى تشريفاتى و دربارى به اوج شكوه خود مىرسد . به طور كلى استفاده از گچ در ايران سابقه طولانى دارد كه قديمىترين اثر گچى ايران را مىتوان مربوط به هفتتپه خوزستان در دوران عيلامىها دانست . در دوره ساسانى روشهاى خاصى به همراه نقوش حيوانى ، انسانى ، گياهى و هندسى براى اين هنر قائل مىشدند . در اين دوره با افزايش قدرت و گسترش مناطق تحت سلطه دولت ساسانى ، هنر آنها نيز به همين نسبت در اين مناطق گسترش يافت ، كه يكى از اين مناطق بين النهرين مىباشد . امروزه تعداد نه چندان زيادى از بناها با خصوصيات هنرى دوره ساسانى در آن سرزمين برجاى مانده است . ازجمله اين بناها كه داراى تزيينات گچبرى و ديگر تزيينات مىباشند مىتوان به كاخهاى كيش و تيسفون اشاره كرد كه در اين مقاله به مقايسه گچبريهاى بناهاى مذكور با نمونههاى ايرانى آن ( حاجىآباد و بيشاپور ) پرداخته خواهد شد . روش به كار رفته در اين پژوهش به صورت مطالعات كتابخانهاى مىباشد .
كليد واژه : ساسانيان ، بين النهرين ، كاخها ، تزيينات گچبرى ، كيش ، تيسفون ، حاجى آباد ، بيشابور .
هامش
( 1 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد باستان شناسى دانشگاه شهركرد .
( 2 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد باستان شناسى دانشگاه شهركرد .