1 . علامه ملا محمد مهدى هرندى
از علماى جامع معقول و منقول و مدرّسين بزرگ اصفهان .
وى از معاصران عالم جليل ملا محمد اسماعيل خواجوئى بوده و در اصفهان به افاده اشتغال داشته است . علامه ملا مهدى نراقى سال ها در اصفهان از محضر او بهره برده و بسيارى از علوم اسلامى را نزد او آموخته است ؛ چنانچه فرزندش ملا احمد نراقى مى نويسد : « وعن والدى العلّامة ، قدّس الله روحه ، وزاد فى حظائر القدس فتوحه ، عن شيخه وأستاده و من عليه فى أكثر العلوم العقلية والنقلية استناده ، الفاضل المؤيّد ، مولانا محمّد مهدى الهرندى الإصفهانى ، عن شيخه الشيخ حسين الماحوزى والسيّد الجليل الأمير محمّد حسين الخاتون آبادى » .
زنوزى در رياض الجنة مى نويسد : « المولى محمد مهدى الهرندى كان عالماً فاضلًا محقّقاً مدقّقاً نحريراً معاصراً ساكناً باصفهان ، جليل القدر عظيم الشان كثير العلم » . « 1 »
از اساتيد اين عالم بزرگ تنها يك نفر را مى شناسيم و او عالم كامل علامه مير محمد حسين خاتون آبادى است كه اجازه مفصلى براى ايشان نگاشته و در آن گويد :
« المولى الأولى الفاضل الكامل المتبحّر النحرير المتوقّد الزكى الألمعى ، حاوى فنون العلم وأصناف الكمالات ، حائز قصب السبق فى مضامير السعادات ، مطلع سعدى المعقول والمنقول ، المترشّح لاستنباط الفروع من الأصول ، سالك مسالك الخير والتقى ، مجتنب مهاوى الغى والردى ، الرضى المرتضى المهتدى المولى محمد مهدى الهرندى . . . كان ممّن أسّس بنيانه على التقوى من أول يوم ، محترزاً عن موارد السخط وموجبات اللؤم ، ساعياً بالتحلية بالخصائل الرضية والتخلية عن الرذائل الردية ، بالغاً جهده فى تحصيل العلوم الدينية وضبط الأخبار المأثورة . . . وقد قرأ على وسمع منّى كثيراً منها ، ولقد بالغ فى فهمها ودرايتها وضبطها وتحقيقها وتنقيحها ومقابلتها
هامش
( 1 ) . رياض الجنة ج 4 ص 624 .