المخالف على وجه كان قوله من الشواذّ المقطوع ببطلانها . « 1 »
بررسى اقوال فقهاء و اشكال بر نقل جواهر
در بسيارى از موارد ، اشخاص مراجعهكننده به جواهر ، اقوال نقلشدهى در آن را قطعى تصور مىكنند و خلاف آن را فقه جديدى تلقى مىكنند و با اين ديد وارد شدن ، قهراً موجب تفاوت در استنباط مىشود . از جمله در اينجا ، وقتى به عبارات فقهاء در مسأله مراجعه مىكنيم ، ملاحظه مىكنيم كه اقوال در مسأله آن طورى كه جواهر مىگويد نيست ، بلكه قائلين به خيار فسخ چه در صورت حدوث عيب پس از دخول و چه در صورت حدوث آن قبل از دخول و بعد از عقد ، در آن حدى كه صاحب جواهر گفته است نيستند ، بلكه زياد هستند .
براى روشن شدن اين مطلب به اقوال و عبارات فقهاء اشاره مىكنيم :
الف : قائلين به خيار فسخ پس از عقد مطلقا
1 - شيخ در مبسوط :
و ان حدث بها عيب . . . فيه قولان أحدهما لا خيار له و الثاني له الخيار و هو الاظهر لعموم الاخبار - تا اينجا عبارت ظهور در قول به خيار فسخ در عيب حادث دارد مطلقا و اما در ادامه عبارتى دارد كه به طور صريح حكم به خيار در عيب حادث پس از دخول شده است . مىگويد - فان كان قبل الدخول سقط المهر ، و ان كان بعد الدخول ، فان كان العيب حدث بعد العقد و و قبل الدخول سقط المهر المسمى و وجب مهر المثل . . . و اما ان كان العيب حدث بعد الدخول ، استقر المسمى . . . « 2 »
2 - ابن حمزه در وسيله :
كه عبارتش عين عبارت شيخ در مبسوط است .
3 - ابن جنيد :
در جنون حاصل پس از دخول چه در مرد باشد و يا در زن ، حكم به خيار فسخ كرده است .
4 - كيدرى در اصباح الشيعة :
و ان كانت زوجة ، فكلما يحدث بها بعد العقد من العيوب المذكورة فلزوجها الخيار .
هامش
( 1 ) - جواهر الكلام 30 : 342 .
( 2 ) - المبسوط ع : 252 - 253 .