3 - تصحيح روايت به واسطه صفوان و پاسخ استاد مد ظله
يكى ديگر از راههاى تصحيح سند روايت غياث اين است كه گفته شود : مرحوم شيخ در عده درباره سه نفر از اصحاب اجماع ( صفوان ، ابن ابى عمير و بزنطى ) فرموده است كه آنان لا يروون و لا يرسلون الا عن ثقة . و اين بدان معناست كه ايشان به وثاقت رواتى حكم كرده است كه هر يك از اين سه نفر از آنان نقل حديث كردهاند . بر اين اساس وثاقت غياث ضبى كه صفوان در اين روايت با واسطه از او نقل كرده است ثابت گشته و روايت از نظر سند مورد اعتماد خواهد شد .
ليكن ما در بحثهاى سابق خود عرض كردهايم كه تنها مشايخ بلاواسطه اين سه نفر را ثقه مىدانيم و به وثاقت مشايخ مع الواسطه آنان به دليل نقضهاى زيادى كه به آن وارد است نمىتوان ملتزم گرديد . بنابراين ، چون در اين روايت ، صفوان با واسطه از غياث نقل مىكند ، وثاقت وى اثبات نمىگردد و سند از اين طريق نيز تصحيح نخواهد شد .
4 - تصحيح روايت از طريق عمل مشهور و پاسخ استاد مد ظله
احياناً بعضى به عمل مشهور نيز متمسك شده و گفتهاند كه از اين طريق سند از اعتبار لازم برخوردار خواهد بود .
ليكن همچنان كه عرض شد كسانى كه به اين روايت عمل كردهاند ، هر يك با تمسك به يكى از طرق ياد شده سند روايت را تصحيح كردهاند . و چون عمل مشهور چيزى شبيه يك تسلم همگانى نبوده و دليل مستقلى به حساب نمىآيد و هيچ يك از آن راه حلها نيز تمام به نظر نمىرسد ، روايت غياث از نظر سند بر اشكال خود باقى خواهد ماند .
ج ) بررسى دلالت روايت غياث الضبى
1 - متن روايت
أبو على الاشعرى عن محمد بن عبد الجبار عن صفوان بن يحيى عن ابان عن عباد ( فى