دارد ، از چند آيه ديگر تقابل آن دو ( مشركان و اهل كتاب ) فهميده مىشود ، زيرا اين دو تعبير به هم عطف شدهاند . اين آيات عبارتاند از :
1 ) آيه 105 بقره :
« ما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ لَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ . . . »
2 ) آيه 186 آل عمران :
« وَ لَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَ مِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذىً كَثِيراً . . . »
3 ) آيه 82 مائده :
« لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى . . . »
4 ) آيه 17 حج :
« إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئِينَ وَ النَّصارى وَ الْمَجُوسَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ . . . »
5 ) آيه 1 بيّنه :
« لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ الْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ . . . »
6 ) آيه 6 بيّنه :
« إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ الْمُشْرِكِينَ فِي نارِ جَهَنَّمَ . . . »
« 1 »
از تقابل موجود در اين آيات ميان مشركان و اهل كتاب مىتوان دريافت كه مراد از « مشرك » در اين آيات پيروان اديان آسمانى نيست .
2 - نقد مرحوم صاحب جواهر 1 :
مرحوم صاحب جواهر مىفرمايد كه در قرآن در برخى موارد « مشركين » به « اهل كتاب » عطف شده و گاه بر عكس ، « اهل كتاب » به « مشركين » عطف شده است . ولى تا آنجا كه ما تتبع كرديم ، در تمامى موارد تعبير « مشركين » به « اهل كتاب » عطف شده و هيچ آيهاى نيافتيم كه در آن « اهل كتاب » معطوف و « مشركين » معطوف عليه باشد و معلوم نيست مراد ايشان از اين سخن چه بوده است .
هامش
( 1 ) - آيه 96 بقره هم مىتواند مورد استشهاد قرار گيرد :« وَ لَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلى حَياةٍ وَ مِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا »