جلسهء آينده به بررسى اين روايت و ادلهء ديگر خواهيم پرداخت . اكنون به بررسى دلالت اين دو آيه مىپردازيم :
ج ) بررسى آيهء « وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ »
1 - مناقشهء صاحب حدائق در دلالت آيه
صاحب حدائق مىفرمايد : ولايت در آيهء و المؤمنون و المؤمنات . . . به معناى يارى كردن و دوستى و كمك به يكديگر استعمال شده است نه به معناى سرپرستى بنابراين نمىتوان براى اثبات يا نفى ولايت به معنايى كه مورد كلام است به آن استدلال كرد . « 1 »
2 - توضيح كلام حدائق توسط استاد ( مد ظلّه )
از زمان شيخ طوسى تا زمان صاحب حدائق عدهاى براى نفى ولايت كافر بر مسلمان همچنين نفى ولايت مسلمان بر كافر به اين آيه و آيهء
« وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ »
« 2 » استدلال كردهاند در حالى كه همانطور كه صاحب حدائق فرموده اين آيات ناظر به ولايت به معناى سرپرستى نيست بلكه به معناى و داد و تعاون و يارى كردن آمده است و اين مطلب با ملاحظهء آيهء پيش از آن واضحتر مىشود .
خداوند قبل از آيهء مربوط به ولايت كفار مىفرمايد : آنان كه ايمان آوردند و هجرت كردند و با مال و جان خود در راه خدا جهاد نمودند و آنان كه به ايشان پناه داده و آنها را يارى مىكردند ( مهاجرين و انصار ) بعضى از آنها ولىّ بعضى ديگرند اما آنان كه ايمان آوردند ولى هجرت نكردند ولايتى بين شما و آنان نيست تا آن زمان كه آنان نيز هجرت كنند و اگر آنان از شما طلب يارى كردند بايد آنها را كمك كرده و به نفع آنها وارد كارزار شويد مگر نسبت به گروهى كه پيمان صلح با آنها بستهايد همچنانكه كفار
هامش
( 1 ) - الحدائق الناضرة ، ج 23 ، ص 278 .
( 2 ) - سوره انفال ، آيه 73 .