تا ركبه در حال حيض به استثناى ( موضع الدم ) به آيهء شريفه
( فَاعْتَزِلُوا النِّساءَ فِي الْمَحِيضِ )
استدلال فرموده است به اين بيان كه :
( مقدمهء اول : ) به معناى موضع الدم و محل الحيض است .
( مقدمه دوم : ) آيهء شريفه در مقام بيان محرمات حال الحيض مىفرمايد از موضع الدم اجتناب كنيد . مفهومش اين است كه بيش از اين مقدار اجتناب لازم نيست .
پس وطى در دبر مانعى ندارد .
ما ابتدا استدلال ايشان را تقريب نموده و سپس به نقد آن مىپردازيم :
1 ) تقريب استدلال مرحوم محقّق ( ره )
ايشان فرموده كه « محيض » در آيهء شريفه به معناى اسم مكان به كار رفته نه به معناى مصدرى و براى اين مدّعا چهار وجه ذكر كرده است :
وجه اول : اسم مكان همواره به طور قياسى بر وزن « مفعِل » يا « مفعَل » مىآيد ، ولى كاربرد صيغهء مزبور به معناى مصدرى ( مصدر ميمى ) سماعى است و در دوران امر بين قياس و سماع بايد لفظ را بر معناى قياسى كه مطابق با قواعد اوليه است ، حمل نمود . بنابراين با توجه به اين كه مراد از محيض ، موضع الدم است و شارع در مقام بيان هم بوده ، ساير استمتاعات را بايد جايز دانست .
وجه دوم : اگر معناى مصدرى محيض ، مراد باشد ، مفهوم آن امر به اعتزال كلى از زنان در هنگام حيض است ، كه پيروان برخى اديان از جمله يهود قائل بدان بودند و اصلًا با زنان معاشرت نداشتند ، در حالى كه چنين حكمى بر خلاف اجماع است و اجماع فقها اين مفهوم وسيع را براى اعتزال نفى مىكند . پس بايد مراد از محيض « موضع الدم » باشد .
وجه سوم : اگر محيض را به معناى مصدرى بدانيم ، بايد كلمهء « زمان » را در تقدير بگيريم ، زيرا بدون اين تقدير و اضمار ، آيهء شريفه ، مفهوم مناسب و شايستهاى نخواهد يافت و صحيح نيست كه بگوييم « در خونريزى » از زنان اجتناب كنيد ، بلكه بايد گفت كه در زمان خونريزى ، از آنها اجتناب كنيد . ولى اگر آن را به معناى مكانى بگيريم ، نيازى به اين تقدير ، كه خلاف اصل مىباشد ، وجود نخواهد داشت . پس