188 - وفات حمانى و مناقب زيد شهيد .
از تاريخ تولدش خبرى نيست ولى متوفى 301 است و پدرش در سال 206 در زمان معتمد از دنيا رفته است . وى از معمّرين بوده كه قرن سوم را از اول تا آخر درك كرده است وى از سادات بوده ، و از خانوادهء شعراء و خطباء بوده ، و خاندان قزوينى كه اهل علم و فضل هستند و در شهرهاى عراق زندگى مىكنند از فرزندان حمّانى هستند و از اجداد او زيد شهيد است .
علّامه امينى بههمين مناسبت احاديثى در مقام و منزلت زيد شهيد آورده است و در پايان تهمت ابن تيميه در منهاج السنه را دربارهء عقيدهء شيعه نسبت به زيد را رد مىكند كه بعضى از آنها به شرح زير است .
1 - قال رسول اللّه ( ص ) للحسين ( ع ) يخرج من صلبك رجل يقال له زيد يتخطّا هو و اصحابه رقاب النّاس يدخلون الجنّة به غير حساب ( عيون الاخبار الرضا باب 25 )
پيامبر به امام حسين ( عليه السّلام ) فرمود : از صلب تو مردى به دنيا مىآيد كه او را زيد گويند او و يارانش گام بر گردن مردم مىنهند و بدون حساب داخل بهشت مىشوند .
2 - عليّ ( ع ) و قد وقف على موضع صلبة بالكوفة فبكى و بكى اصحابه فقالوا له ما الّذي ابكاك ؟ قال انّ رجلا من ولدي يصلب في هذا الموضع . من رضي ان ينظر الى عورته اكبّه اللّه على وجهه في النّار ( ملاحم ابن طاووس باب 31 ) حضرت على ( ع ) در موضعى از كوفه ايستاد و گريست سؤال كردند چهچيز شما را گرياند ؟ فرمود : يكى از فرزندان مرا در اين مكان به صليب مىكشند هر كس راضى شود به عورت او نگاه كند خدا برو او را به آتش اندازد . 3 - امام باقر ( ع ) عرض كرد : اللّهم اشدد أزرى بزيد خدايا پشت مرا محكم گردان به زيد .
4 - امام صادق ( عليه السّلام ) : امّا الباكي على زيد فمعه في الجنّة اما الشامت فشريك في دمه ( كافى ) هركس براى زيد بگريد با اوست در بهشت و هركس او را شماتت كند شريك است در خون او .
5 - امام رضا ( ع ) : انّه كان من علماء آل محمّد للّه فجاهدا اعداءه حتّى قتل ( عيون الاخبار الرضا للصدوق ) زيد از دانشمندان آل محمّد بود كه براى خدا با دشمنان خدا جهاد كرد تا به شهادت