شواهدى از شرع در محبّت بنده نسبت به خداوند
( 1 ) بدان امّت بر اين اجماع دارد كه دوستى خداوند و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله واجب است و چيزى كه وجود ندارد ، هرگز واجب نمىشود . چگونه ممكن است دوستى خداوند به طاعت تفسير شود در حالى كه طاعت تابع دوستى و نتيجهء آن است و ناگزير بايد محبّت بر آن مقدّم باشد ، چه از دوست اطاعت مىشود .
از جمله شواهد شرعى در لزوم محبّت خداوند قول او است :
يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ
« 1 » ؛ و نيز :
وَ الَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ
« 2 » و اين آيهها دليل اثبات محبّت براى خدا و اثبات شدّت و ضعف در آن است . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله ضمن احاديث بسيارى دوستى خداوند را از شرايط ايمان قرار داده است . ابو رزين عقيلى عرض كرد : اى پيامبر خدا ! ايمان چيست ؟ فرمود : « اين كه خدا و پيامبرش را از هر چه غير آنهاست ، دوستتر بدارى » « 3 » ؛ و در حديث ديگر آمده است : « هيچ يك از شما ايمان نمىآورد ، جز آنگاه كه خدا و پيامبرش را از غير آنها دوستتر بدارد » « 4 » ؛ و در حديث ديگرى است : « هيچ بندهاى مؤمن نمىشود جز آنگاه كه من در نزد او از اهل و مالش و همهء مردم مجبوبتر باشم » « 5 » ، و در روايتى است « . . . و از جانش » . چگونه چنين نباشد و حال آن كه خداوند فرموده است :
قُلْ إِنْ كانَ آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ وَ إِخْوانُكُمْ
تا . . .
أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ
« 6 » . و اين آيه در معرض انكار و تهديد نازل شده است .
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به محبّت خداوند امر كرده و فرموده است : « خداوند را دوست بداريد ، چه شما را از نعمتهاى خود بهرهمند مىكند و مرا دوست بداريد ، چون خدا مرا دوست مىدارد » « 7 » .
روايت شده است مردى به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله عرض كرد : اى پيامبر خدا ! من تو را دوست
هامش
( 1 ) - مائده / 54 : . . . آنها را دوست مىدارد و آنها ( نيز ) او را دوست مىدارند .
( 2 ) بقره / 165 : و آنها كه ايمان دارند ، محبّتشان به خدا شديدتر است .
( 3 ) مسند احمد ، ج 4 ، ص 11 ، ضمن حديثى ديگر .
( 4 ) سنن نسايى ، ج 8 ، ص 94 ، مضمون آن ، مسند احمد ، ج 3 ، ص 172 ، الاوسط طبراني .
( 5 ) صحيح بخارى ، ج 1 ، ص 12 ، از حديث انس ، صحيح مسلم ، ج 1 ، ص 49 ، نظير آن .
( 6 ) توبه / 24 : بگو اگر پدران و فرزندان و برادران و همسران و طايفه شما و اموالى كه به دست آوردهايد و تجارتى كه از كساد شدنش بيم داريد و مساكن مورد علاقه شما در نظرتان از خداوند و پيامبرش و جهاد در راهش محبوبتر است . . .
( 7 ) ترمذى ، المستدرك حاكم ، ج 3 ، ص 150 ، از حديث ابن عباس .