محجوب شدن آتش دوزخ بر او چيره مىگردد ، و آتش تنها بر محجوبان از حقّ تعالى تسلّط مىيابد . خداوند فرموده است :
كَلَّا إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ ، ثُمَّ إِنَّهُمْ لَصالُوا الْجَحِيمِ
. « 62 » پس عذاب جهنّم مترتّب بر درد محجوب شدن است ، و درد محجوبيّت بدون آن كه آتش بر آن افزوده شود كافى است چه رسد به اين كه آتش بر آن افزوده شود .
از خداوند مىخواهيم آنچه را در دل پيامبر ( ص ) دميد در گوش ما قرار دهد و آن اين بود كه به آن حضرت گفته شد : « دوست بدار هر كه را دوست مىدارى همانا از او جدا خواهى شد . » « 63 » چون بر اولياى الهى معلوم شده است كه انسان با اعمال خود و پيروى از شهوتهايش مانند كرم ابريشم خود را نابود مىكند دنيا را بكلّى ترك كردند تا آن جا كه به يكى از آنان مال حلال عرضه كردند و او نگرفت و گفت : بيم دارم دلم را تباه كند چه كسى كه داراى دل است از تباه شدن آن بيمناك است . خداوند از حال كسانى كه دوستى دنيا دلهاى آنها را ميرانده خبر داده و فرموده است :
وَ رَضُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا وَ اطْمَأَنُّوا بِها وَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ آياتِنا غافِلُونَ
، « 64 » و نيز :
وَ لا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنا وَ اتَّبَعَ هَواهُ وَ كانَ أَمْرُهُ فُرُطاً
« 65 » و نيز :
فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا ذلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ
. « 66 » خداوند همهء اين نافرمانيها را به غفلت و بيدانشى ارجاع داده است . از اين رو مردى به عيسى ( ع ) گفت : مرا در سياحتت با خود ببر ، فرمود : مالت را خرج كن و به من بپيوند ، پاسخ داد :
نمىتوانم ، فرمود : شگفت دارم كه توانگر به بهشت رود ، يا فرمود : توانگر به سختى به بهشت مىرود .
يكى از آنان گفته است : هيچ روزى خورشيد نمىتابد جز اين كه چهار فرشته به چهار آواز در آفاق دنيا ، دو از مشرق و دو از مغرب ندا مىكنند : يكى از آنها از مشرق
هامش
( 62 ) مطفّفين / 15 و 16 : چنين نيست كه آنها مىپندارند بلكه آنها در آن روز از پروردگارشان محجوبند .
سپس آنها وارد جهنّم مىشوند .
( 63 ) پيش از اين ذكر شده است .
( 64 ) يونس / 7 : . . . و به زندگى دنيا خشنود شدند و بر آن اطمينان كردند ، و آنها كه از آيات ما غافلند .
( 65 ) كهف / 28 : . . . و از كسى كه دلش را از ياد خود غافل ساختيم اطاعت مكن ، آن كه هواى نفس خود را پيروى كرد ، و كار او بر زياده روى بود .
( 66 ) نجم / 29 : از آنهايى كه از ذكر ما روى مىگردانند و جز زندگى دنيا را نمىخواهند اعراض كن ، اين مقدار دانش آنهاست .