؛ « 2 » و نيز :
ما يَفْعَلُ اللَّهُ بِعَذابِكُمْ إِنْ شَكَرْتُمْ وَ آمَنْتُمْ
؛ « 3 » و نيز :
وَ سَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ
. « 4 » و نيز خداوند از ابليس ملعون خبر مىدهد كه گفت :
لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ الْمُسْتَقِيمَ
؛ « 5 » و گفتهاند : صراط مستقيم طريق شكر است ، و به سبب بلندى مرتبهء شكر شيطان ملعون دربارهء آدميان به طعنه گفته است :
وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرِينَ
؛ « 6 » و نيز :
وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ
. « 7 » خداوند به طور قاطع مزيد نعمت را با شكر قرين ساخته و هيچ استثنايى نكرده و فرموده است :
لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ
، « 8 » در حالى كه پنج چيز استثنا قايل شده كه آنها عبارتند از : دادن توانگرى ، اجابت دعا ، روزى ، آمرزش و توبه و فرموده است :
فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ إِنْ شاءَ
؛ « 9 » و نيز :
فَيَكْشِفُ ما تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِنْ شاءَ
؛ « 10 » و نيز :
يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ *
؛ « 11 » و نيز :
وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ *
؛ « 12 » و نيز :
وَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلى مَنْ يَشاءُ
. « 13 » و شكر يكى از خويهاى ربوبيّت است ، چه فرموده است :
وَ اللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ
. « 14 » حقّ تعالى شكر را سرآغاز گفتار بهشتيان قرار داده و فرموده است :
وَ قالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَهُ
؛ « 15 » و نيز :
وَ آخِرُ دَعْواهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ
. « 16 » امّا اخبار وارد دربارهء شكر اين كه پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : « خورندهء شكر گزار
هامش
( 2 ) بقره / 152 : پس به ياد من باشيد تا به ياد شما باشم و شكر مرا گوييد و ناسپاسى نكنيد .
( 3 ) نساء / 147 : خداوند چه نيازى به مجازات شما دارد اگر شكرگزارى كنيد .
( 4 ) آل عمران / 145 : و به زودى خداوند شاكران را پاداش خواهد داد .
( 5 ) اعراف / 16 : من بر سر راه مستقيم تو براى آنها كمين مىكنم .
( 6 ) اعراف / 17 : . . . و اكثر آنها را شكر گزار نخواهى يافت .
( 7 ) سبأ / 13 : . . . اندكى از بندگانم شكرگزارند .
( 8 ) ابراهيم / 7 : . . . اگر شكر گزارى كنيد ( نعمت خود را ) بر شما خواهم افزود .
( 9 ) توبه / 28 : خداوند شما را از فضلش ، هر گاه بخواهد بىنياز خواهد كرد .
( 10 ) انعام / 41 : . . . و او اگر بخواهد مشكلى را كه به خاطر آن او را خواندهايد بر طرف مىسازد .
( 11 ) شورى / 19 : هر كس را بخواهد روزى مىدهد .
( 12 ) نساء / 48 : . . . و پايينتر از آن را براى هر كس كه بخواهد مىبخشد .
( 13 ) توبه / 15 : و خداوند توبهء هر كس را كه بخواهد مىپذيرد .
( 14 ) تغابن / 17 : و خداوند شكرگزار و بردبار است .
( 15 ) زمر / 74 : و آنها مىگويند : حمد و ستايش ويژهء خداوندى است كه به وعدهء خويش دربارهء ما وفا كرد .
( 16 ) يونس / 10 : و آخرين سخن آنها اين است كه حمد ويژهء پروردگار جهانيان است .