داشت بشناسد ؟ سستى در شناخت صبر و شكر ، سستى در شناخت خداوند و عجز از ادراك چيزى است كه ايمان به وسيلهء آن حاصل مىشود . از اين رو دو بخش مذكور نيازمند بيان و توضيح است و ما هر دو قسمت را به سبب ارتباطى كه با يكديگر دارند در يك كتاب شرح مىدهيم .
بخش اوّل - در صبر
( 1 ) در اين بخش از فضيلت صبر ، تعريف و حقيقت آن اين كه صبر نصف ايمان است ، اختلاف اسامى آن به سبب اختلاف متعلّقات آن ، اقسام آن بر حسب اختلاف قوّت و ضعف ، موارد نياز به صبر ، داروى صبر و آنچه بدان كمك گرفته مىشود سخن مىگوييم و به خواست خدا اين هفت فصل مشتمل بر همهء مقاصد و معانى صبر خواهد بود .
فضيلت صبر
( 2 ) خداوند سبحان براى صابران صفاتى بيان فرموده و صبر را هفتاد و چند بار در قرآن ذكر كرده و بيشتر خيرات و درجات را به صبر نسبت داده و آنها را ثمره و نتيجهء آن قرار داده و فرموده است :
وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا ؛
« 2 » و نيز :
وَ تَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنى عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ بِما صَبَرُوا ؛
« 3 » و نيز :
وَ لَنَجْزِيَنَّ الَّذِينَ صَبَرُوا أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ
؛ « 4 » و نيز :
أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِما صَبَرُوا
؛ « 5 » و نيز :
إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ
. « 6 » پاداش هر عمل قربتى روى حساب و اندازهاى معيّن است جز صبر ، و چون روزه مقرون به صبر است نصف صبر گفته شده است . در روايت آمده كه خداوند فرموده
هامش
( 2 ) سجده / 24 : و از آنها امامان ( و پيشوايانى ) برگزيديم كه به فرمان ما ( مردم را ) هدايت مىكردند .
( 3 ) اعراف / 137 : وعدهء نيك پروردگارت بر بنى اسرائيل به سبب صبر و استقامتى كه نشان دادند تحقّق يافت .
( 4 ) نحل / 96 : . . . و كسانى را كه صبر و استقامت كنند به بهترين اعمالشان پاداش خواهيم داد .
( 5 ) قصص / 54 : آنها پاداششان دو بار داده مىشود به سبب آن كه صبر كردند .
( 6 ) زمر : 14 : . . . كه صابران پاداش خود را بىحساب دريافت مىدارند .