بخشيدن مال به شعرا سرزنش كرد . حضرت به برادرش نوشت بهترين مال آن است كه آبرو را نگاه دارد .
شخصى در نزد عبد الله بن جعفر به اين دو بيت تمثل جست :
ان الصنيعة لا تكون صنيعة * حتى يصاب بها طريق المصنع
فاذا اصطنعت صنيعه فاعمد بها * للله او لذوى القرابة اودع « 89 »
سپس عبد الله بن جعفر گفت : اين دو بيت مردم را بخيل بار مىآورد ، بلكه باران احسان را فرو ريز ؛ پس اگر به بزرگواران رسيد شايستهء آن هستند و اگر به فرومايگان رسيد تو شايسته بخشش و احسانى .
حذيفه گويد : بسا كسى كه در دين خود گنهكار است و در زندگانى خود سرگردان و حيران . ولى بر اثر بخشندگى وارد بهشت مىشود .
احنف بن قيس مردى را ديد كه درهمى در دستش داشت ، گفت : اين درهم از آن كيست ؟ گفت : از خودم ، گفت : آگاه باش كه از تو نيست ، مگر آن را از دستت خارج كنى ، و در اين معنى گفته شده :
انت للمال اذا امسكته * فاذا انفقته فالمال لك « 90 »
و اصل بن عطاء از آن رو غزّال ناميده شد كه در كنار دو زن ريسنده مىنشست و هر گاه يكى را ضعيف مىديد به او چيزى مىداد .
ابن سمّاك گفت : در شگفتم از كسانى كه بردگان را با مال خود مىخرند و آزادگان را به احسان خود نمىخرند .
از عربى سؤال شد : سرورتان كيست ؟ گفت : هر كس دشنام ما را تحمل كند ، و به سائل ما ببخشد ، و از نادان ما چشم بپوشد .
هامش
( 89 ) - همانا بخشش ، بخشش ( واقعى ) نيست ، مگر با آن به راه صحيح بخشش برسى . پس هر گاه بخششى كردى براى خدا ببخش يا براى ( اداى حق ) خويشاوندان ببخش يا از آن صرف نظر كن .
( 90 ) - هر گاه مال را نگاه دارى تو براى ( حفظ ) مال هستى و هر گاه آن را انفاق كنى مال از آن توست .