گيرند و كار خود را بر دورانديشى و بينش استوار سازند .
ما به درخواست خدا اقسام راههاى فريب و انواع علما و صالحانى را كه به ظاهر زيباى امورى كه در باطن زشت هستند فريفته شدهاند شرح خواهيم داد و به راه فريفتگى آنان به آن امور و غفلتشان از آنها اشاره مىكنيم ، زيرا اين امور اگر چه بيش از آن است كه به شمار آيد اما مىتوان با مثلهايى هشدار داد كه ما را از برشمردن تمام موارد بىنياز كند . گروههاى فريب خورده بسيارند ولى در چهار صنف جمع مىشوند :
1 - عالمان 2 - عابدان 3 - صوفيان 4 - مالداران . فريبخوردگان از هر گروه بسيارند و راههاى فريب خوردنشان گوناگون است . بعضى از آنها كسانى هستند كه منكر را معروف مىدانند ، مانند كسانى كه مسجد را مىسازند و آن را از مال حرام زينت مىكنند . بعضى كسانى هستند كه موارد سعى براى خدا و سعى براى خود را از هم تشخيص نمىدهند مانند واعظى كه هدفش موجّه و مقبول شدن ( نزد مردم ) است . بعضى كار مهمّتر را ترك كرده به كار غير مهمّ مشغول مىشوند ؛ بعضى ترك واجب كرده سنّت به جا مىآورند ؛ برخى مغز را رها كرده و به پوست مىپردازند ؛ مانند كسى كه در نماز تمام همّتش منحصر به درست كردن مخرجهاى حروف است ، و ديگر راههاى ورودى كه جز با شرح دادن گروههاى ( گرفتار به آن ) و زدن مثالها روشن نمىشود . ما پس از شرح نكوهش غرور و بيان حقيقت غرور و مثالهايش به ذكر غرور و فريب خوردگى علما خواهيم پرداخت .
شرح نكوهش غرور و حقيقت آن و مثالهايش
( 1 ) بايد دانست كه گفتار خداى متعال در نكوهش غرور كافى است :
فَلا تَغُرَّنَّكُمُ