با ريا باطل مىشود و باطل نمىشود ، و دارو و درمان ريا ، اجازه در آشكار ساختن عبادات ، اجازه در پنهان كردن گناهان ، ترك عبادات از بيم ريا و آفتها ، مواردى كه بنده مىتواند با ديدن مردم در عبادت اظهار نشاط كند ، مواردى كه بر مريد لازم است كه پيش از عبادت و بعد از آن قلب خويش را به آن ملزم كند كه جمعا يازده فصل مىشود .
شرح نكوهيدگى ريا
( 1 ) بايد دانست كه ريا حرام است و شخص رياكار در پيشگاه خدا مغضوب و آيات و روايات و سخنان بزرگان بر آن گواه است .
امّا آيات ؛ خداى متعال فرمود :
فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ . الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ . الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ وَ يَمْنَعُونَ الْماعُونَ
« 41 » و گفتهء خداوند متعال :
وَ الَّذِينَ يَمْكُرُونَ السَّيِّئاتِ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ وَ مَكْرُ أُولئِكَ هُوَ يَبُورُ
. « 42 » مجاهد گويد : منظور آيهء ريا كاران است .
خداى متعال فرموده :
إِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَ لا شُكُوراً
« 43 » خداوند مخلصان را به اين صفت ستوده كه در كارهاى خود جز خدا را در نظر نياورند و ريا ضدّ آن است ( انجام كار براى غير خدا ) و نيز فرموده :
فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَ لا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً
. « 44 » اين آيه دربارهء كسانى نازل شد
هامش
( 41 ) ماعون / 5 - 8 : پس واى بر نمازگزارانى كه نماز خود را به دست فراموشى مىسپارند . آنها كه ريا مىكنند . و ديگران را از ضرورّيات زندگى منع مىكنند .
( 42 ) فاطر / 10 : و آنها كه نقشههاى سوء مىكشند ، عذاب شديد براى آنهاست و مكر ( و تلاش افساد گرانه ) آنها نابود مىشود ( و به جايى نمىرسد ) .
( 43 ) انسان / 10 : مىگويند ما شما را براى خدا اطعام مىكنيم ، و هيچ پاداش و تشكّرى از شما نمىخواهيم .
( 44 ) كهف / 110 : پس هر كس اميد لقاى پروردگارش را دارد بايد عمل صالح انجام دهد ، و كسى را در عبادت پروردگارش شريك نكند . و آن حديثى است كه عبد الرزّاق و ابن ابى الدنيا در الاخلاص و ابن ابى حاتم و طبرانى و حاكم در مستدرك ، ج 4 ، ص 330 ، از طاووس روايت كرده ، و بيهقى در شعب الايمان به صورت موصول از طاووس از ابن عبّاس روايت كردهاند ، به درّ المنثور ، ج 4 ، ص 255 رجوع كنيد .