متعال فرموده :
خُلِقَ الْإِنْسانُ مِنْ عَجَلٍ .
« 142 » و فرمود :
وَ كانَ الْإِنْسانُ عَجُولًا
« 143 » و به پيامبرش ( ص ) فرمود :
وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضى إِلَيْكَ وَحْيُهُ .
« 144 » اين نهى از شتاب براى آن است كه كارها را بايد پس از بينش و شناخت انجام داد و بينش نياز به فرصت و تأمّل دارد و شتاب مانع از آن مىشود . بنابراين در هنگام عجله شيطان از جايى كه معلوم نمىشود شرّ خود را ترويج مىكند . روايت شده كه چون عيسى ( ع ) متولّد شد شياطين نزد ابليس آمدند و گفتند : سرهاى بتها به زير افكنده شده ابليس گفت : اين پديدهاى است كه در جاى شما پديد آمده پس پريد و مشرق و مغرب را دور زد و چيزى نيافت . آنگاه ديد كه عيسى ( ع ) متولّد شده است ، و فرشتگان پيرامون او را گرفتهاند . پس به سوى شياطين برگشت و گفت : شب گذشته پيامبرى متولّد شده است . هرگز هيچ زنى حامله نشده و وضع حمل نكرده مگر اين كه من حاضر بودهام جز اين زن و كودك . پس از امشب به بعد از پرستيده شدن بتها نوميد شويد ولى به آدميزادگان از راه عجله و سبكى درآييد .
ديگر از درهاى مهّم ورود شيطان سكّههاى نقره و طلا و ديگر انواع ثروتهاست كه عبارتند از متاع بىارزش دنيا و لوازم زندگى ، چهار پايان ، زمينهاى زراعتى ، و هر چه زايد بر نياز و مقدار روزى باشد محّل استقرار شيطان است .
زيرا كسى كه خوراكش همراهش باشد دل آسوده است . پس اگر مثلا در راه صد دينار بيابد از دلش صد خواسته برانگيزد كه هر خواستهاى نياز به صد دينار دارد . و تنها صد دينار ( پيدا شده ) او را كفايت نمىكند بلكه به نهصد دينار ديگر نياز دارد ، در حالى كه پيش از داشتن صد دينار بىنياز بود و اكنون كه صد دينار پيدا كرده خود را بىنياز مىپندارد در حالى كه به نهصد دينار ديگر محتاج است تا با آن خانهاى بخرد و تعميرش كند و كنيزى بخرد و لوازم منزل و
هامش
( 142 ) انبياء / 37 : انسان از عجله آفريده شده .
( 143 ) اسراء / 11 : انسان همواره عجول است .
( 144 ) طه / 114 : و نسبت به قرآن عجله مكن پيش از آن كه وحى آن بر تو تمام شود .