حديث « انّ المصدّقين يكونون فى ظلال صدقاتهم » ، اهل آن در سايهء صدقات خود آرام مىگيرند . و جناب امام جعفر صادق عليه السّلام فرمودند كه « ما من شىء اضرّ لقلب المؤمن من كثرة الاكل و هى مورثة شيئين قوة القلب و هيجان الشهوة و الجوع ادام للمؤمن و غذاء للروح و طعام للقلب و صحة للبدن » « 1 » ، يعنى نيست هيچچيز كه ضرر رسانندهتر باشد از براى دل مؤمن از بسيارى خوراك ، و آن مورث دو چيز است : يكى قساوت دل و يكى هيجان شهوت ، و گرسنگى نان خورش مؤمن و غذاى روح و طعام دل و صحت بدن است .
اى نفس ! اينها صوت و نالهء قمريان و بلبلان گلزار بوستان شريعت و طريقت است كه مطلوب از آن ، رسيدن تو است به مرتبهء معرفت و حقيقت . پس اگر از آنها متأثر و منتفع گردى فطوبى لك و الا فالموت خير لك .
به صوت بلبل و قمرى اگر ننوشى مى * علاج كى كنمت آخر الدواء الكى
ذخيره بنه از رنگ و بوى فصل بهار * كه مىرسند ز پى رهزنان بهمن و دى
چو هست آب حياتت به دست تشنه ممير * فلا تمت و من الماء كل شىء حىّ
نوشتهاند بر ايوان جنت المأوى * كه هركه عشوهء دنيا خريد واى به وى « 2 »
تحفه : [ 7 ] ، [ آداب رعيتدارى نفس ]
و از جملهء رعيتدارى و حقگزارى بدن از جهت رعيتدارى و حقگزارى نفس ايضا نه بدن ، آن است كه بدن را از سرما و گرما محفوظ دارد و زشتى برهنگى و قباحت عورت آن را به لباس و پوشاك بپوشاند و آن را به زينتى كه عبارت است از خود ستر و پوشاك و خداوند در فرمودهء
خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ
« 3 » آن را زينت نام نهاده است ، مزين گرداند نه اينكه لباس و پوشاك را زينت بدهد ؛ چونكه هيچيك از زينت لباس و پوشاك و زينت بدن ، به غير زينت پوشاك مقصود نيست ، و در دار دنيا ، چونكه فانى و شاغل نفس است از كمالات آن ، از آثار عقل نمىباشد ، بلكه در دار
هامش
( 1 ) . مصباح الشريعة ، ص 77 ، الباب الرابع و الثلاثين فى الاكل ، با اندكى اختلاف .
( 2 ) . ديوان حافظ ، ص 298 و 299 ، غزل 430 ؛ ولى اين بيت نيست : چو هست آب حيات به دست تشنه ممير ، فلا تمت و من الماء كلّ شى حىّ .
( 3 ) . اعراف : 31 .