افلاك و تغاير و تباين مسير أنجم تابناك را در عالم عناصر كه ما تحت فلك القمر است موجب تغيّرات غريب و تبدّلات عجيب گردانيد تا توارد فصول أربعه و تواليد مواليد ثلاثه نتيجه [ اى ] از نتايج اين مقدمات گشت :
أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ * 648 * الْعالَمِينَ
« 1 » .
و حركت خاصّه [ ى ] نيّر اعظم را كه شهنشاه كشور چرخ دوّار و تاجبخش أنوار هر ثابت و سيّار [ ا ] ست بر مدار معدّل النّهار مناط مناظم امور عالم سفلى كرد و حلول او را در برج حمل كه ذروه شرف شرف اوست عمده اعتدال فصل بهار و ميزان استواء ليل و نهار و مطلع طلايع أنوار و أزهار و مايهء فيض منابع و أنهار گردانيد از مهبّ مواهب
وَ هُوَ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ
« 2 » از باد هوا عيسى دمى برانگيخت كه إحياء موات بنات نبات را يد بيضاء موسوى از آستين هر شاخ شكوفه به اهتزاز نمود .
و از مخزن غرايب رغايب
أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحاباً ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكاماً فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلالِهِ
« 3 » از خاك زمين بخار پاره [ اى ] چند دخانآميز را به نوعى بر آسمان رسانيد كه چند هزار هزار درّ شاهوار و گوهر آبدار از جيب و دامن به نايجهء فتح الباب
فَفَتَحْنا أَبْوابَ
السّما [ ء ]
بِماءٍ مُنْهَمِرٍ
« 4 » بر أقطار آفاق نثار كردند
سحاب از هوا باز گوهرفشان شد * مگر دست دستور سلطان نشان شد
چو پيرست در عهد طفل شكوفه * عجب سالخورده جهان چون جوان شد
649 چمن شد مزّين چو تخت سليمان * سر نرگس تازه تاج كيان شد
مگر طينت از آل عباس دارد * بنفشه كه نيلوفرى طيلسان شد
شهنشاه گل كشور آراى بستان * به آيين داراى كشورستان شد
چو رمح جهانگير مسعود شاهى * به رزم اندرون لاله لعلى سنان شد
هامش
( 1 ) قرآن كريم سوره اعراف ( 7 ) آيه 54 .
( 2 ) قرآن كريم سوره اعراف ( 7 ) آيه 57 .
( 3 ) قرآن كريم سوره نور ( 24 ) قسمتى از آيه 43 .
( 4 ) قرآن كريم سوره القمر ( 54 ) آيه 11 .