عالم تقدّس و تعالى آفتاب و ماه به كمال قدرت « 1 » خود بيافريد هردو در نور و ضياء « 2 » مساوى بودند و فرقى چندان ميان ايشان ظاهر نبود و از روز تا شب امتيازى كه بارى تعالى جبرئيل را عليه السّلام بفرستاد تا جناح خود بر روى ماه بساييد « 3 » و نور او را به حكم
فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً »
« 4 » محو كرد تا به چند مرتبه كمتر از نور آفتاب شد و قادر ذى الجلال آفتاب از نور عرش آفريده است و ماهتاب از نور كرسى .
و كيفيت « 5 » سير آفتاب و دور قمر به حكم شرع چنان است كه عبد اللّه بن عبّاس رضى اللّه عنهما از رسول خدا صلوات « 6 » اللّه و سلامه عليه سؤال كرده است و چنين جواب فرموده كه : آفتاب از افق به چشمه [ اى ] كه آن را بارى تعالى در مجيد كلام خود أمر فرموده در قصهء ذى القرنين كه
حَتَّى إِذا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَها تَغْرُبُ فِي عَيْنٍ حَمِئَةٍ
« 7 » فروشود و به افقى ديگر رسد و از آسمان به آسمان فرومىرود تا كه به زير عرش خدا رسد و سجده كند آفريدگار خود را تبارك تعالى ، همچنان در سجده باشد تا به وقت صبح پس از حضرت « 8 » عزّت « 9 » اجازت « 10 » خواهد كه پروردگارا از كدام جانب برآيم حق تعالى جبرئيل را فرمان دهد تا انوار حلّه نورانى در وى پوشاند و فرشتگان را امر كند تا فى الحال او را به مشرق آرند و از آنجا طلوع كند و چون روز قيامت نزديك رسد سه روزش فرمان طلوع ندهند و نداند كه از كجا برآيد در اين سه روز
هامش
( 1 ) قدرة .
( 2 ) ضيا و هكذا در موارد ديگر .
( 3 ) بسائيد .
( 4 ) قرآن كريم سوره إسراء ( 17 ) آيه 12 .
( 5 ) كيفية .
( 6 ) در متن هكذا به همين شكل آمده است .
( 7 ) قرآن كريم سوره كهف ( 18 ) آيه 86 .
( 8 ) حضرة و هكذا موارد ديگر .
( 9 ) عزّة و هكذا موارد بعد . .
( 10 ) اجازة .