باره نوشت . « 1 »
اين مرد بزرگ در بلخ تولّد يافت و تا آخر عمر در همين شهر زندگى كرد و سرانجام در سال 376 ه . ق . درگذشت و در زادگاهش به خاك سپرده شد . « 2 »
مستملى ، از راويان برجستهء روزگار خود بود . محدّثانى مانند : ابو ذر عبد بن احمد در مكه ، عبد الرحمن بن عبد اللّه بن خالد همدانى مقيم اندلس و حافظ احمد بن محمّد بن عباس بلخى رواياتى را از طريق او نقل كردهاند . « 3 »
امام بخارى در سال 314 ه . ق . در كتاب صحيح خود رواياتى را از ابراهيم مستملى به اسناد فربرى و ابو عبد اللّه محمّد بن احمد بن محمّد غنجار حافظ نقل كرده است . « 4 »
ابو ذر عبد بن احمد هروى مىگويد : ابو اسحاق مستملى از ثقات و مورد احترام علماى بلخ بود . « 5 »
صفى الدّين واعظ بلخى مىگويد : مستملى را در قبرستان سرتل دفن كردهاند . من هروقت كه از دروازهء تل خارج مىشدم و چشمم به قبر ابو اسحاق مستملى مىافتاد ، برايش طلب آمرزش مىكردم .
ابو اسحاق مستملى خود قبرش را در كنار گورستان تل آماده كرد . از وى پرسيدند چرا قبرت را در گوشهاى از قبرستان اختيار كردهاى ؟ گفت : براى اينكه اگر مؤمنان به زيارت من آمدند ، پا بر خاك ديگر مؤمنان نگذارند . « 6 »
سمعانى مىگويد : ابو بكر عبد اللّه بن محمّد بن على طرخانى حافظ از شاگردان ابو اسحاق مستملى بشمار مىرفت و مستملى روايات فراوانى را بر او املا كرده است . « 7 »
مستملى اين دعا را بسيار مىخواند : اللّهم اجعل لنا شفيعا بمنّك و فضلك . « 8 »
ابو اسحاق ابراهيم مستملى روايتى را به اسناد عبد اللّه بن عباس از رسول خدا ( ص )
هامش
( 1 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 12 ، ص 44 ؛ طبقات الصّوفية ، ص 61 ؛ النجوم الزاهرة ، ج 4 ، ص 150 .
( 2 ) - سير اعلام النبلاء ، ج 16 ، ص 492 ؛ تاريخ الاسلام ذهبى ، حوادث سالهاى 351 تا 380 ، ص 589 .
( 3 ) - سير اعلام النبلا ، ج 16 ، ص 492 ؛ شذرات الذهب ، ج 4 ، ص 404 .
( 4 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 12 ، ص 244 .
( 5 ) - تاريخ الاسلام ذهبى ، حوادث سالهاى 351 تا 380 ، ، ص 589 ؛ سير اعلام النبلاء ، ج 16 ، ص 492 .
( 6 ) - فضائل بلخ ، ص 317 .
( 7 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 12 ، ص 244 ؛ طبقات الصوفيه ، ص 61 .
( 8 ) - فضائل بلخ ، ص 317 .