[ 208 ] داود بن حمّاد بن فرافصه بلخى
ابو حاتم داود بن حمّاد بن فرافصه بلخى ، در بلخ تولّد يافت . دانش را در زادگاهش فراگرفت و در علوم معقول و منقول ، بهويژه در علم حديث صاحبنام و شهرت شد . « 1 »
ابو حاتم به قصد زيارت بيت اللّه الحرام و كسب دانش از محضر علماى جهان اسلام بلخ را ترك گفت . در بازگشت به قدس شريف و شام سفر كرد و علم اندوخت . سپس وارد بغداد شده ، مدتى كوتاه در اين شهر اقامت گزيد و به تدريس حديث پرداخت . وى روايات خود از طريق ابراهيم بن أبى حيه مكى ، قاضى ابو مطيع بلخى ، عتاب بن محمّد بن شوذب ، سفيان بن عيينه ، وكيع بن جرّاح ، ابراهيم بن اشعث ، ابو بكر بن عياش و جرير بن عبد الحميد نقل كرده است . « 2 »
محدّثانى چون : محمّد بن عبدوس بن كامل سراج ، على بن سعيد رازى ، عبد السلام بن عصام عكبرى ، ابو زرعة ، احمد بن سلمهء نيشابورى ، حسن بن سفيان و ديگران از طريق ابو حاتم داود بن حبان بلخى رواياتى را نقل كردهاند . « 3 »
ابو حاتم داود بلخى در بازگشت از بغداد مدت كوتاهى در شهر رى اقامت كرد و سپس وارد شهر نيشابور شد . وى به جهت اينكه مدتى طولانى در اين شهر اقامت گزيد ، به نيشابورى معروف گشت .
برخى از رجالشناسان نام او را اينگونه نوشتهاند : ابو حاتم داود بن حمّاد بلخى جرمى نيشابورى . حسن بن سفيان مىگويد : ابو حاتم داود بلخى كان صاحب حديث و حافظا . « 4 »
هامش
( 1 ) - تاريخ بغداد ، ج 8 ، ص 368 ؛ تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 231 - 240 ق ، ص 155 .
( 2 ) - تاريخ بغداد ، همان ؛ الجرح و التعديل ، ج 3 ، ص 409 .
( 3 ) - تاريخ بغداد ، همان ؛ الثقات ، ج 8 ، ص 236 .
( 4 ) - غاية النهايه ، ابن جزرى ، ج 1 ، ص 279 ؛ مشايخ بلخ ، حنفيه ، ج 1 ، ص 57 ؛ لسان الميزان ، ج 2 ، ص 416 .