قبلا توسط برادرش مرشد قلى خان به حكومت مشهد رسيده بود ، در اختيار امت خان گذاشته شد . امت خان دستور يافت در تنظيم امور حرم و آستانه مقدسه نيز كوشا باشد . « 1 »
سرپيچى حاكمان نواحى مركزى و غربى و نيز حمله عثمانىها به ايران شاه را از بازگشت به غرب ايران ناگزير ساخت . « 2 » با رفتن شاه از خراسان ، امت خان با مشكلات جدى مواجه شد . از سويى او توسط اميران گردنكشى همچون بوداق خان چگنى حاكم قبلى مشهد و نيشابور كه از قضا سرپرست فرزند خردسال شاه نيز بود تهديد مىشد و از طرف ديگر عبد اللّه خان ازبك كه از رفتن شاهعباس آگاه بود ، فرزند جسور خود عبد المؤمن خان را به محاصره مشهد فرستاد . « 3 » امت خان كه چارهاى جز سنگر گرفتن در شهر نداشت ؛ برج و باروى شهر را مستحكم كرد و به نيروهايش دستور داد از شهر دفاع كنند . « 4 » همزمان پيكى روانه قزوين ساخت تا شاه را از حمله ازبكها باخبر و به حركت بهسوى خراسان فراخواند .
مولانا عبد اللّه شوشترى از مجتهدان وقت نيز در نامهاى وضع بد مردم مشهد و ضرورت لشكركشى به خراسان را به شاه گوشزد ساخت . شاه در رأس سپاهى بهسوى شرق به راه افتاد ، اما در تهران بيمار شد و تعدادى از سپاهيان را پيشاپيش بهسوى مشهد اعزام كرد .
امت خان كه دلبسته رسيدن شاه به خراسان و شكسته شدن محاصره ازبكان بود به پيشنهاد صلح عبد المؤمن خان جواب رد داد . « 5 » نبود آذوقه و خوراكى و طولانى شدن مدت محاصره ، مرگ بسيارى از ساكنان شهر را موجب شد و بقيه كه از رسيدن هرگونه كمكى نااميد شده بودند به ازبكها اطلاع دادند كه حاضر به مصالحه هستند . اما
هامش
( 1 ) - محمود افوشتهاى نطنزى : پيشين / 314
( 2 ) - قاضى احمد قمى : پيشين / 886 - 888 ؛ اسكندر بيك منشى : پيشين / 628 - 629
( 3 ) - قاضى احمد قمى : پيشين / 895 ؛ اسكندر بيك منشى : پيشين / 640
( 4 ) - محمود افوشتهاى نطنزى : پيشين / 368
( 5 ) - ولى قلى شاملو : قصص الخاقانى / 170