كند . ازبكان بلافاصله پس از مرگ شاه اسماعيل در 931 ه . ق به خراسان حمله كردند « 1 » و به رهبرى عبيد اللّه خان ازبك شهرها و مناطق توس ، مشهد و استرآباد را گرفته و تا بسطام پيش رفتند . « 2 »
سرانجام شاهطهماسب در سال 935 ه . ق تا حدودى بر درگيرىهاى داخلى ، كه زيانهاى گستردهيى به دولت جوان صفويه وارد آورد « 3 » ، غلبه كرد و بهسوى خراسان لشكر كشيد و در دهم محرم 935 ه . ق با ازبكان در جام نبرد نمود . اما در اين نبرد بسيارى از افراد سپاه او از جمله تكلوها و قاجارها از ميدان نبرد گريخته و تا دامغان و سمنان و گرگان عقب نشستند و فقط ايستادگى خود او بود كه ازبكها را مجبور به عقبنشينى كرد . « 4 » شاهطهماسب به علت شورش ذو الفقار بيگ موصلو در بغداد ، كه احتمال ارتباط آن با عثمانىها مىرفت ، نتوانست بيشتر در خراسان بماند و پيروزى بر ازبكان را تكميل كند . « 5 » شورش در بغداد در 3 شوال 935 ه . ق سركوب شد . « 6 » در پى خروج شاهطهماسب از خراسان ازبكان براى بار سوم به اين ولايت هجوم آورده و مشهد را گرفتند و هرات هم تسليم شد . « 7 » بنابراين شاهطهماسب مجبور شد بار ديگر به خراسان لشكركشى كند ولى ازبكان اينبار با شاهطهماسب درگير نشده و به ماوراءالنهر عقب نشستند . « 8 » شاهطهماسب تا هرات پيش رفت و حكومت خراسان را
هامش
( 1 ) - همان / 242 - 245 ؛ قاضى احمد قمى :
پيشين 1 / 157 - 159
( 2 ) - قاضى احمد قمى : پيشين 1 / 171 - 173 ؛ حسن بيگ روملو : پيشين / 356 - 364
( 3 ) - تاريخ ايران دوره صفويان / 51
( 4 ) - حسن بيگ روملو : پيشين / 284 - 285 ؛ محمود افوشتهاى نطنزى : پيشين / 13 - 14 ؛ بوداق منشى قزوينى : جواهر الاخبار / 154 - 155
( 5 ) - تاريخ ايران دوره صفويان / 53
( 6 ) - همانجا ؛ قاضى احمد قمى : پيشين 1 / 190 ؛ ميرزا بيگ جنابدى : پيشين / 402 ؛ بوداق منشى قزوينى : پيشين / 156 - 158
( 7 ) - حسن بيگ روملو : پيشين / 290 - 291
( 8 ) - قاضى احمد قمى : پيشين 1 / 196 - 211