خوار معرفى كرده و مىنويسد : « بايد بگويم كه بدبختانه شهرت عمده ايلخانى پير در نزد نويسندگان انگليسى كه غالبا ذكر كردهاند ، مى خوارى اوست . طى بيست سال گذشته چندين نفر انگليسى با او ملاقات و صحبت كردهاند از جمله سرهنگ والنتين بيكر در سال 1873 / 1290 ه . ق و سروان ناپير در سال 1874 / 1291 ه . ق ، سرمك ، گرگور در 1875 / 1292 ه . ق و ادموند او دونوان در سال 1881 / 1298 ه . ق و بيشتر اين نويسندگان هم او را يا مست ديدهاند يا در حالت ميگسارى » . « 1 »
در واقعه تحويل سرحد فيروزه به روسها كه سركار ميرزا صادق خان امين نظام و جناب ميرزا جهانگير خان ناظم الملك از تهران مأمور انجام خدمت سرحدى فيروزه و تعيين حدود خراسان به قوچان آمدند ، امير حسين خان از آنها پذيرايى نمود و تهيه اردو را در فاروج ، تدارك ديد . فرداى آن روز كه به طرف سرحد فيروزه در حركت بودند نيم فرسنگ از شهر گذشته ، در محلى به نام برزلآباد اسب شجاع الدوله مستى كرد و به پشت افتاد و شجاع الدوله زير تنه اسب آمد و بدنش كوبيده شد و در سال 1311 ه . ق گرفتار چنگ صياد اجل گرديد و شب دوم اين واقعه وفات يافت . ملكالشعراى صبورى به مناسبت اين واقعه گويد :
آن پيل فكن شجاع بىشبه و قرين * كز دولتشه داشت ، مقام فرزين
ديدى كه پياده شد به يك بازى اسب * مات آمد و رخ نهاد بر نطع زمين « 2 »
* * * جنازه حسين خان را به مشهد مقدس حمل و در حرم مطهر امام رضا عليه السّلام در مقبره خانوادگى دفن كردند .
پسرش محمد ناصر خان از طرف دولت ملقب به شجاع الدوله و به حكومت قوچان منصوب گرديد . « 3 »
امير حسين خان موقوفاتى براى بارگاه امام رضا عليه السّلام و امور خيريه دارد كه به شرح ذيل مىباشد :
هامش
( 1 ) - همان / 156
( 2 ) - رمضانعلى شاكرى : پيشين / 79
( 3 ) - مهدى بامداد : پيشين 1 / 392 ؛ رمضانعلى شاكرى : پيشين / 79 - 80