در آن هنگام كه لشكر ايران از چهار جانب حمله كردند ، خان تنكابنى همراه با فوج قزوين ، تنكابن و خمسه ، سمنان ، دامغان و گروهى از كجور و كلارستاق مأمور يكى از برجهاى هرات به نام برج خاكستر شد . « 1 » او كه مهندسى لشكرش را پروسكى لهستانى به عهده داشت توانست موفقيتهاى خوبى به دست آورد . محاصره شهر هرات تا اوايل 1255 ه . ق به طول انجاميد . در روز شنبه هشتم جمادى الاول 1255 ه . ق « ولى خان سرتيپ كه جگر شير داشت » به همراه ياران خود حملهاى سريع به سمت ارگ هرات انجام داد ، او به گمان اينكه مصطفى قلى خان سمنانى و صمصام خان ارس ، كه با او در يك سنگر بودند ، پشتيبان او هستند به پيشروى خود ادامه داد و توانست از خندق بگذرد و با افغانان تنبهتن درگير شد .
او خود را به پاى ديوار قلعه رساند اما چون كسى را در پشت خود نديد و تعداد افراد را براى مقابله و پيشروى كافى ندانست ، به ناچار براى كمك گرفتن به سمت لشكر برگشت « اما در بين راه گلولهاى از دهان توپ باز شد و بر پس گردنش آمد چنان كه سرش برفت . »
پس از پايان محاصره ، محمد شاه دستور داد مقتولين از جمله ولى خان را به مشهد مقدس منتقل كنند و در جوار حرم مطهر امام رضا عليه السّلام دفن نمايند . « 2 » پس از ولى خان منصب وى به پسرش حبيب اللّه خان واگذار شد ، پسر حبيب اللّه خان به نام محمد ولى خان سپهسالار تنكابنى يكى از رجال مشهور عهد مشروطه است .
اسماعيل رضايى
( 47 ) خمسه - ابراهيم خان ( - 1284 ه . ق )
ميرزا ابراهيم خان خمسه ملقب به مظفر الدوله از سرداران و بزرگان سپاه دوره قاجار كه مسئوليت فوج ( لشكر )
هامش
1 / 677
( 1 ) - همان 1 / 682
( 2 ) - همان / 721