اولى كه حاكم لار و امير ديوان بود ؛ در روز مرگ پدر از سوى شاه به اميرالامرايى فارس برگزيده شد و دومى به اميرالامرايى قراباغ و رياست ايل قاجار رسيد 17 .
اللّه وردى خان در شكوه و حشمت و داد و دهش از بقيه سرداران شاهعباس برتر بود . 18 وى جدا از اقدامات نظامى ، بناها و باغهايى ويژه در استان فارس از خود بر جاى گذاشت . سيلوا فيگوئروا كه پس از مرگ او و در ايام حكومت پسرش امامقلى خان در راه اصفهان از شيراز عبور كرده به توصيف آنها پرداخته است و به هنگام ياد كردن از پلها و كاروانسراها و كاخهاى باشكوه مىنويسد : « بانى اين پلها اللّه وردى خان است چنان كه هر چيز خوب و عظيم ديگر كه در سراسر ايالت فارس ايجاد گرديده است مرهون خدمات اين مرد بزرگ است 19 . » جا دارد به مهمترين موقوفات و بناهاى ساخته شده توسط او اشاره شود :
1 - وقف موقوفاتى در سال 996 ق كه شامل يك كاروانسرا و چند مغازه مىشد و در حاشيه پايين خيابان مشهد بوده است و همچنين يكرشته قنات « داير و بايره » مزرعه نمدان تبادكان و سه زوج از ده زوج مزرعه رفيقان ارداك مشهد و نصف مزرعه شوراب گوارشك بر فقراى مجاورين مشهد و زوار حرم مطهر رضوى . 20
2 - بازار لار : اين بازار در آن روزگار از زيباترين و فاخرترين بناهاى قاره آسيا بوده و با فروشگاههاى باشكوه اروپاى آن عصر برابرى مىكرد . 21
3 - گنبد اللّه وردى خان : اين گنبد كه بنايى هشتضلعى ، مرتفع و استوار است و زيباترين نمونههاى كاشىكارى دوره صفويه در آن به كار رفته است ؛ در مشرق توحيدخانه و در ضلع شمال شرقى حرم مطهر واقع شده و در فاصله سالهاى 1013 تا 1015 ق به دستور اللّه وردى خان و به دست يكى از معماران فارس ساخته شده است 22 .
4 - پل اللّه وردى خان ( سى و سه
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي ) — صفحة 223
مساهمون: غلامرضا جلالى
ص٢٢٣