مشوّق اصلى مسعود در يورش به مازندران و گرگان هم او بود ، اما در اين حمله رأى عراقى درست نبود و سلطان غزنوى و وزير و امرايش پيوسته عراقى را به خاطر عدم تدبير نكوهش مىكردند . « 1 »
در لشكركشى دوباره سلطان غزنوى به خراسان با آنكه در كنار سلطان بود ولى جرأت اظهارنظر نداشت . « 2 » در سهشنبه ربيع الاول 427 ه . ق به سالارى كردان و عربان در سپاه غزنه رسيد و برادرش ابو سعيد نيز قائم مقام او شد . « 3 » ولى سال بعد به علت بىكفايتى و عيش و نوش با يورش تركمانان در هرات مواجه شد كه در اين ميان بسيارى از مردم كشته و دستگير شدند و سلطان غزنوى وى را از سالارى كردان و عربان بر كنار كرد . « 4 »
در اواخر عمر به جهت عدم تدبير و حسادت درباريان بهويژه ابو نصر وزير ، به دستور مسعود بر كنار و تا آخر عمر گوشهنشين شد . « 5 » فوت عراقى در روز شنبه ششم شعبان سال 429 ه . ق اتفاق افتاد . « 6 »
پس از مرگش شايع شد كه با زن مطربه معاشرت داشت و زنان او را دارو خوراندند . « 7 » برحسب وصيتش جسد وى را به مشهد الرضا عليه السّلام بردند و در مسجد كنار بارگاه كه خود بانى آن بود دفن كردند . بيهقى مىگويد : « در سال 431 ه . ق كه با سپاه سلطان مسعود به طوس و نوقان رفتم ، تربت امام رضا عليه السّلام را زيارت كردم و قبر ابو الحسن عراقى را نيز كه در مسجد كنار مشهد در طاقى كه پنج گز از زمين تا طاق بود ، زيارت كردم و از حال اين دنياى فريبنده كه در عرض هشت و نه سال او را بالا كشيد و سرانجام به اين روز انداخت متعجب
هامش
/ 175 ، 177 ، 521 ، 522 ، 578 .
( 1 ) - ابو الفضل محمد بن حسين بيهقى : پيشين / 592 ، 593 ، 608 ، 610 ، 612 ، 613 .
( 2 ) - همان / 620 .
( 3 ) - همان / 649 .
( 4 ) - همان / 679 - 683 .
( 5 ) - همان / 573 .
( 6 ) - همان / 712 ؛ سيد احمد حسينى كازرونى :
پيشين / 504 .
( 7 ) - همان / 712 - 713 .