( 421 ) نجفى فردوسى - عبد الحسين ( 1289 - 1365 ه ق )
آية اللّه سيّد عبد الحسين نجفى فردوسى معروف به « سركار آقا » از علما و مجتهدان معروف قرن چهاردهم هجرى است كه سالهاى متمادى بر مسند علم و قضا در جنوب خراسان تكيه زد .
در حدود سال 1289 ه ق در شهر تون ( فردوس ) در خانوادهء علم و تقوا متولّد شد . پدرش مرحوم حاج ميرزا محمود تونى معروف به سركار حاج آقاى بزرگ ، و متخلص به « قدس » از علماى معروف و حكماى بنام زمان و از شاگردان نخبهء حاج ملا هادى سبزوارى و ميرزاى شيرازى بزرگ بود و از طرف مادر نوهء مرحوم ميرزا زين العابدين معروف به ميرزاى مجتهد و از نوادگان مرحوم ملّا اكبر تونى است .
نجفى فردوسى در حدود سال 1315 ه ق براى تكميل تحصيلات عالى فقه و اصول به نجف اشرف رفت و در آنجا از محضر استادان بزرگى مانند آية اللّه نايينى و آية اللّه مازندرانى و به خصوص آخوند خراسانى استفاده برد و با فرزند بزرگ ايشان آقا ميرزا مهدى همدرس و هممباحثه گرديد . سرانجام در حدود سال 1322 ه ق يا 1323 به اخذ درجهء اجتهاد نايل آمد و به ايران مراجعت كرد . هنگام بازگشت در تهران كه مصادف با اوج مبارزات مشروطهطلبان بود به وسيلهء شهيد شيخ فضل اللّه نورى به رجال دولتى از جمله عين الدوله صدراعظم و ركن الدوله والى خراسان معرفى شد . سپس به خراسان آمد ، در اين موقع ميرزا محمّد آقازاده فرزند دوم آخوند خراسانى رياست حوزهء علميهء مشهد را به عهده داشت . ميرزا محمّد از وى خواست تا در مشهد بماند ، ولى به خاطر پدرش حاج ميرزا محمود كه در سنين كهولت بسر مىبرد به فردوس رفت و در آنجا جانشين پدر شد و رياست حوزهء علميّه و زعامت محكمهء شرع جنوب خراسان را به عهده گرفت . در حوزهء حكومتى فردوس ، طبس ، گناباد و بلكه