تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فهرست ما قبل الفهرست ( آثار ايرانى پيش از اسلام ) ( فارسي ) — صفحة مقدمه و

مساهمون:

صمقدمه و
متأسفانه ما تاكنون بسيار و پيوسته واداده‌ايم ، دشمن ضعف روحى ما را شناخته ( چيزى كه نمىدانيم حقيقة و بالقوّه و فعل همانا نقطهء قوّت ماست ) ، چشم اسفنديار و پاشنهء آشيل ما را در معركة الآراء و عرصات فرهنگى و مذهبى نشانه گرفته ؛ و آن هم تهمت نارواى قديمى « مجوسيّت » و « زندقه » است . ما بايد يك‌بار ديگر ، يك‌بار براى هميشه ، به دنيا ، به جهان عرب و ملل مسلمان ثابت كنيم كه اسلام يعنى ايران ؛ و ايران هم البتّه از زير بته درنيامده ، بيش از پنج هزار سال در توسعه و تمدّن عالم بشريت پيشتاز و بنيادگذار بوده ، بانى نخستين دولت جهانى است ، دست‌كم پنج دين الهى بزرگ تقديم بشريّت عدالت‌خواه نموده ، كه فقط يكىاش و آخرين آنها اسلام است . اسلام ، تنها مهبط وحى آن در جزيرة العرب واقع شده ، عرصهء جغرافيايى و فرهنگى عالمگير شدنش همانا ايران‌زمين بوده ، كه مردم آن سرزمين هرگز گناهى نداشته‌اند اگر قبل از ظهور دين مبين بر كيشهاى مجوسيّت ، مانويّت ، زروانيّت ، مهرآيينى و مزدك‌گرايى بوده‌اند ؛ و دينهاى جهانى بزرگى مثل ميترائيسم ، مسيحيّت و حتى يهوديّت خود عكس برگردان آن كيشهاست . * * سخن ديگر راجع است به موضوع انتقال علوم يونانى به عالم اسلامى كه تقريبا اكثريّت علماى مغرب‌زمين و مستشرقان اروپايى چون گرايشهاى « اروپا - مركزى » و « يونانىمآبى » بر ايشان غالب و حسب طبيعت در وجودشان مخمّر است ، تابعان يا بل خود از متتبّعان چنين مسأله و مدرسه‌اى مىباشند . ولى آنان در چنين گرايش و نگرهء « اشاعه »
( diffusionism )
بر انتقال « بىواسطهء » علوم يونانى به عالم اسلامى - دفعة از اوايل سدهء هشتم ميلادى - اكتفا و اقتصار نكرده‌اند ، بلكه جناح ايرانشناسان ايشان سرسختانه معتقد است كه قبلا - يعنى از سده‌هاى دوم و سوم ميلادى حتى پيشتر چنان‌كه هم از تازش اسكندر مقدونى به ايران و خصوصا براثر « يونانى مآبى » ( - هلنيسم ) شاهان پارتى / اشكانى ، علوم يونانى آغاز انتقال به عالم ايرانى نهاد ؛ و در هر دو قضيه يا مورد مشابه همانا مقصد و مرام ايشان چنين است كه ايرانيها و مسلمانها اهل علم و حكمت نبوده‌اند ، چيزى از عقليّات نداشته‌اند ، صرفا براثر واقعات معيّن تاريخى شرايط مساعدى فراهم گشته است كه علوم يونانى به ميان آنان انتقال يابد ، تا قدرى از جهالت و خرافه‌پرستى مزمن ايشان كاسته آيد ؛ و از اين قبيل خزعبلات . بايد افزود كه آنان با يك تير دو نشان مىزنند ؛ و پنهان هم نمىكنند كه در مفهوم ضمنى موضوع انتقال علوم يونانى به عالم اسلامى اين نظريهء موذيانه هم مطرح است كه اگر احيانا از علوم ايرانى چيزكى به عالم اسلامى
فهرست ما قبل الفهرست ( آثار ايرانى پيش از اسلام ) ( فارسي ) — صفحة مقدمه و | پرويز اذكائى