تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي ) — صفحة 354

مساهمون:

ص٣٥٤
نيوتن مىباشد ، پس اگر جرمى برابر يك كيلوگرم شتابى معادل يك متر بر مجذور ثانيه بر آن وارد شود ، نيرويى معادل يك نيوتن حاصل مىشود . بنابراين ، هر صدهزار ( 000 / 100 ) دين برابر يك نيوتن است ( نيوتن 1 دين ) .

نيوتون و حركت وضعى زمين

زمين به دور محورش در خلاف جهت عقربه‌هاى ساعت گردش مىكند ، هر دوران كامل آن يك روز نجومى طول مىكشد كه مدت آن 23 ساعت و 56 دقيقه و 4 ثانيه است . روز نجومى كوتاه‌تر از روز معمولى مطابق ساعت است كه روز متوسط خورشيدى ناميده مىشود . اين گردش با چند دليل ثابت مىشود كه يكى از آن‌ها آزمايشى است كه ژ ، ب ، ال فوكو
( J , B , L , Foucauit )
بر پايه برخى از قوانين نيوتون انجام داد و حركت چرخشى زمين را به اثبات رساند . فوكو ، فيزيك‌دان فرانسوى در سال 1851 م . در معبد پانتئون
( Pantheon )
پاريس چرخش زمين را به‌طور مستقيم به مشاهده گذاشت ، وى آونگى ( پاندولى ) نصب كرد كه در هر سطح قائمى آزادنه نوسان مىكرد و يك وزنهء 28 كيلوگرمى كه به سيمى به طول 67 متر متصل بود شروع به نوسان در سطح نصف النهار نمود ، چند دقيقه بعد از شروع ، سطح نوسان در جهت عقربه‌هاى ساعت چرخيده بود . طبق قانون اوّل نيوتون ( ماند ، اينرسى ) آونگى كه تحت تأثير نيرويى غير از جاذبه قرار نداشته باشد در سطح ثابتى نوسان مىكند و چون سطح نوسان آونگ فوكو ظاهرا در جهت عقربه‌هاى ساعت چرخيده بايستى زمين در زير آن در خلاف جهت عقربه‌هاى ساعت چرخيده باشد ، و اين درحالى است كه آونگ