ازاينرو كسانى كه ذوق اينگونه علوم و فنون را داشتهاند وجود او را در آن اماكن مقدسه مغتنم شمرده نزدش به فراگيرى انواع رياضيات مشغول مىشدهاند .
يكى از اين قبيل اشخاص مرحوم سيد محمد حجت بوده كه در نجف با جمعى ديگر از طالبان علم ، درخواست تدريس كتابهاى « سى فصل » خواجه نصير الدّين طوسى در اسطرلاب و شرح نظام الدّين نيشابورى بر « تذكرهء » طوسى در علم هيئت را از او كردهاند و استفادهء مرحوم حجت در رياضيات از او در تمام مسافرتهاى سردار به عتبات و همچنين موقعى كه آية اللّه حجت به قم آمد و سردار به آن شهر مىرفت ادامه داشت .
بااينكه در حضور سردار چندين بار صحبت از آية اللّه حجت بهميان آمد هيچگاه وى از موضوع اين تعليم و تعلم مطلبى اظهار نكرد و من خود در قم آن را از آية اللّه شنيدم كه ضمن تعريف و تمجيد فراوان از علم و فضائل نفسانى سردار فرمود : نسبت به من سمت استادى دارد و نزدش رياضيات آموختهام ، باز بهطورى كه مىفرمود چون سردار از علوم جديده و نظريات علمى علماء هيئت اروپا برخوردار بود هنگام تدريس شرح تذكره هرجا كه علماء اروپا اكتشافات و نظريات جديدى داشتند آنها را بيان مىكرد و من ( حجت ) اين مطالب را در حواشى كتاب شرح تذكرهء خود از قول او ( سردار ) نقل كردهام كه هماكنون آن را دارم .
آية اللّه حجت حتى در هنگام مرجعيت خود از اظهار اين مطلب دريغ نداشت كه نزد سردار كابلى در رياضيات تلمذ كرده است ، آن را بارها بر زبان مىآورد و شاگردانش را ترغيب به فراگيرى اين علوم مىنمود ، آقاى محمد رازى از خواص شاگردان مرحوم حجت در كتاب « آثار الحجّهء » خود كه جلد اوّل آن به
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي ) — صفحة 290
مساهمون: على زمانى قمشه اى
ص٢٩٠