تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي ) — صفحة 233

مساهمون:

ص٢٣٣
نظر گاليله در يك آزمايش ساده تأييد مىشود : مثلا اگر يك تكه كاغذ و يك قطعه سنگ باهم از يك نقطهء فضا رها شوند ، سنگ خيلى زودتر از كاغذ به به زمين مىرسد ؛ ولى اگر همان كاغذ مچاله شود و هم‌زمان با سنگ رها شوند هر دو تقريبا باهم به سطح زمين مىرسند . گاليله در آزمايشهاى فراوان به اين نتيجه رسيد كه نسبت فاصلهء پيموده به مجذور زمان ، يك مقدار ثابتى است ؛ يعنى هرچند نتوانست بگويد كه مقدار عددى اين نسبت چيست . امروزه با آلات و ابزار پيشرفته همچون « گرونومتر الكتريكى » و مانند آن ثابت شده است كه حركت سقوط آزاد يك جسم در مجاورت زمين ، حركتى است با شتاب ثابت كه به صورت : نمايش داده مىشود و گاهى به‌جاى
h
از
s
استفاده مىشود ، يعنى يا
s
نمودار تغييرات سرعت و
a
بيانگر فاصله است . ولى شتاب افتادن جسم را كه ناشى از جاذبهء زمين است با
« g »
نمايش مىدهند . بنابراين ، معادلهء حركت سقوط آزاد جسم بدون سرعت اوليه چنين است : و شتاب
« g »
از رابطهء مزبور چنين حساب مىشود ، ، مقدار عددى
« g »
چنان‌كه از آزمايش‌هاى مكرّر به دست آمده است برابر است با ، يعنى 8 / 9 ( 980 سانتى متر ) تقسيم بر مجذور ثانيه . چنان‌كه ذيلا به توضيح آن خواهيم پرداخت .

مقدار سرعت سقوط آزاد جسم

آزمايش‌هاى متعدد نشان داده است ، در انتهاى چند ثانيهء پياپى ، مقادير سرعت براى يك جسم در حال سقوط به زمين عبارت‌اند از : در انتهاى ثانيه سرعت برحسب سانتيمتر بر ثانيه