( يحيى بن منصور ) ، برگردانده شد و بعدها به يحيى بن ابى منصور تغيير يافت .
يحيى ابتدا منجم فضل بن سهل ، وزير مأمون بود و پس از كشته شدن فضل در 202 به مأمون نزديك و منجم مخصوص او شد و به دعوت او اسلام آورد ، حضور او در دربار مأمون باعث رونق ستارهشناسى و منشأ پديد آمدن آثار فراوانى در اين زمينه شد ، روايتهايى نيز از تيزهوشى او در حضور مأمون نقل شده است همچنين يحيى مدتى به سرپرستى امور مالى « بيت الحكمة » گمارده شد و در همانجا به آموزگارى بنو موسى پرداخت .
يحيى هنگام سفر مأمون به طرسوس در حلب درگذشت و در گورستان قريش آنجا به خاك سپرده شد ، وى چهار پسر به نامهاى على ، محمد ، سعيد و حسن نسبت دادهاند .
پژوهشهاى نجومى يحيى را مىتوان به چند دسته تقسيم كرد ، از جمله كوششهاى او در رصدهاى انجام شده در دو رصدخانه از نخستين رصدخانههاى اسلامى ، يكى رصدخانه « شماسيّه » بغداد ، ديگرى رصدخانه « ديرمران » در كوههاى قاسيون در شمال غربى دمشق است .
در ديرمران حبش حاسب به رصد ستارگان مىپرداخت و در شماسيه يحيى سرپرست ستارهشناسان بود ، در اين دو رصدخانه حبش حاسب و يحيى همزمان رصدهايى انجام مىدادهاند كه به سبب يكى بودن هدف ، دادههاى علمى باقيمانده از آنها به يكديگر شبيه است .
نتايج رصدهاى حبش براى بررسى و مطالعهء دقيق به بغداد فرستاده مىشد و در يكى از همين تبادلهاى علمى در سالهاى 212 و 213 ق وقتى ستارهشناسان شماسيه مقدار ميل كلى را 23 درجه و 33 دقيقه و 52 ثانيه استخراج كردند ، و ستارهشناسان « ديرمران » به رقم 23 درجه و 35 دقيقه رسيدند ، مأمون
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي ) — صفحة 60
مساهمون: على زمانى قمشه اى
ص٦٠