4 . ساخت ساعت آبى ، وى در سال 515 ق اين ساعت را به نام ميزان الحكمة ساخت . « 1 »
خواجه عبد الرحمن خازنى مروزى
پيشاهنگ اصلاح تقويم در ايران « 2 »
ابو منصور ابو الفتح عبد الرحمن خازنى ، رياضىدان و يكى از منجمان مشهور قرون پنجم و ششم قمرى است . دربارهء تاريخ ولادت و وفات اين دانشمند بزرگ اطلاع دقيقى در دست نيست ولى گفته مىشود كه وفات او بعد از سال 525 قمرى اتفاق افتاده است . وى در آغاز ، غلام خواجهء علمپرورى بود كه از بركت الطاف كريمانهء همين شخص به تحصيل دانش رياضى مشغول و پس از آنكه موفقيت شايان توجهى در هندسه به دست آورد از بند غلامى آزاد شد . ازآنپس به سرعت پيشرفت كرد ، چنانكه در عهد ملكشاه در شهر مرو از رياضيدانان و منجمان بزرگ آن روزگار بشمار مىرفت . او به لحاظ اخلاقى از شخصيت و الا و نيرومندى برخوردار بود . خازنى فردى زاهد و متّقى بود ، به طورى كه از نزديك شدن به صاحبان حكومت و قدرت ، دورى مىجست و زندگى را در قناعت سپرى مىكرد . وى كتاب الزيج المعتبر السنجرى را در روزگار سلطان سنجر تدوين كرد و بنا بر رسوم آن زمان ، كتاب را به نام او نامگذارى كرد امّا در مقابل ، چيزى از سلطان سنجر نپذيرفت .
از جمله آثار خازنى مىتوان به كتابهاى زير اشاره كرد :
هامش
( 1 ) . لغتنامه دهخدا ، ماده خازنى ، به نقل از گاهنامه تهرانى .
( 2 ) . نوشته محمد رضا صيّاد .