بدينترتيب روشن مىشود كه آغاز تأليف كتاب ، در اواخر سال 497 قمرى بوده و در اواسط يا اواخر سال 500 قمرى ، تأليف آن پايان يافته است .
در مورد مكان تأليف كتاب نيز ، بايد گفت كه چون عادت و سيرهء قدما بر اين بوده كه هريك از آنها در كتابهاى هيئت و نجوم ، قبلهء شهر خود را تعيين مىكردهاند ، مؤلف در اين كتاب نيز ، جهت قبلهء شهر مرو را كه موطن وى بوده ، تعيين نموده و بدينسان روشن مىشود كه اين كتاب را قطان در همان زادگاه خويش يعنى شهر مرو ، نوشته است « 1 » . « 2 »
ابن صلاح همدانى ( د 548 ق / 1153 م )
نجم الدّين ( يا كمال الدّين ) ابو الفتوح ، احمد بن محمد بن سرى بن صلاح همدانى ، رياضىدان ، هندسهدان ، منجم ، پزشك از او با عنوان ابن سرى نيز ياد مىشود وى ايرانىنژاد و اصلا اهل همدان بود ، او پس از سپرى كردن تحصيلات مقدماتى به بغداد رفت و زمانى دراز در آن شهر به تحصيل در رشتههاى مختلف علوم پرداخت .
ابو الحكم مغربى اندلسى ( 486 - 549 ق / 1093 - 1155 م ) از زمره نخستين و برجستهترين استادان ابن صلاح بهويژه در رياضيات بود و ابن صلاح خود از او با احترام ياد كرده است ، امّا از ساير استادان او اطلاعى در دست نيست ، ابن صلاح همچنان در بغداد بود تا امير حسام الدّين تيمورتاش ( حك 516 - 547 ق ) او را گويا بهعنوان طبيب خاص خود به « ماردين » فراخواند ، در همين ايام بود كه
هامش
( 1 ) . گاهنامهء 1311 ، ص 132 .
( 2 ) . كيهان شناخت ، مقدمه ص 55 و بعد .