و استخراج تقويم ! تعمدا همچون كاهنان رومى پيش از دورهء مسيحيت و يا اعلامكنندگان كبيسه در دورهء عرب جاهلى ( قلامس ) تنها به اعلام سالهاى كبيسه و عادى گاهشمارى جلالى آن هم به صورت دلخواه اقدام مىكردند . حتى اگر در زمان ملكشاه قانون منظمى براى برقرارى كبيسههاى جلالى تنظيم نكرده بودند ، حق آن بود كه امروز با رسميت دادن به يكى از شيوههايى كه ذكر كرديم ( و در مبحث گاهشمارى هجرى شمسى از بهترين آنها به تفصيل سخن خواهيم گفت ) . ترتيب سالهاى كبيسه براى همهء كسانى كه با اينگونه امور سروكار دارند - يكبار براى هميشه مشخص شود و بدينگونه گاهشمارى هجرى شمسى كه دقيقترين گاهشمارىهاى عالم است به عنوان مظهرى از فرهنگ ديرپاى قوم ايرانى به جهانيان معرفى شود . « 1 »
گاهشمارى دقيق هجرى شمسى
از آنجا كه يكى از اصول اساسى گاهشمارى جلالى كه در طول قرنهاى متمادى همواره مورد اعجاب و شگفتى منجمان و مستشرقان بوده و از اكتشافات مهم نجومى منجمان ايرانى نزديك به هزار سال پيش است - با آنكه عبد الرحمن خازنى همزمان با تأسيس گاهشمارى جلالى به روشنى شرح داده است - در گاهشمارى هجرى شمسى رعايت نشده و دشوارىهايى را براى مردم و بويژه كسانى كه با موضوع گاهشمارى در ارتباط بيشترى هستند بوجود آورده است ، در اينباره كمى مفصلتر سخن مىگوييم :
ارزش علمى گاهشمارى مسيحى و اصلاحى كه پاپ گرگوار سيزدهم در
هامش
( 1 ) . تاريخ تاريخ در ايران ، رضا عبداللّهى ، ص 297 و بعد ، مؤسسه انتشارات امير كبير .