مخصوص - يا چگالى به اصطلاح امروزه - مواد منظور ، با ارقامى كه قرنها پس از او دانشمندان غربى با روشها و محاسبات جديد به دست آوردند بسيار نزديك است . « 1 »
نوآورىهاى بيرونى
بيرونى در جهان اسلام بدون شكّ در تراز اوّل دانشمندان رياضى ، فلكى ، هندسى ، سازنده ابزار و آلات جديد نجومى ، پژوهشگر تجربى در زمينههاى جغرافيا ، كانىشناسى ، و داروشناختى قرار دارد .
دانشمندان متأخر بهويژه مستشرقان به شدت تحت تأثير عظمت بيرونى قرار گرفته و بزرگى شخصيت جامع او چشم و گوششان را پر كرده است .
ساخائو پس از مطالعه آثار بيرونى به اين نتيجه رسيده كه بيرونى بزرگترين دانشمندى است كه تاريخ نشان داده است .
اسميت در تاريخ رياضى خود اعتراف مىكند كه بيرونى درخشانترين چهره علمى زمان خود در رياضيات بود و غربيان در آگاهىهاى خود راجع به هند و دانش آن سرزمين خود را مديون او مىدانند .
سارتون به نبوغ و وسعت اطلاعات بيرونى اعتراف مىكند و مىگويد بيرونى مردى محقق ، فيلسوف ، رياضىدان ، جغرافىشناس و مردى بافرهنگ و اطلاعاتى وسيع ، بلكه از بزرگترين دانشمندان جهان بود .
شاخت مستشرق مىگويد : حق اين است كه بگوييم شجاعت فكرى بيرونى و عشق او به اطلاعات علمى و دورى او از وهم و خيال و علاقه شديد او
هامش
( 1 ) . برگرفته از دانشنامه جهان اسلام ، ماده بيرونى ، دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 13 ، ماده بيرونى ، فلاسفه شيعه ، ص 111 و بعد ، تاريخ التنجيم عند العرب ، ص 235 و بعد .